Planten, die de Getah Pertja opleveren. 



De boomen, die getah pertja leveren, behooren tot de familie 

 der Sapotaceae. Zij komen uitsluitend voor in Z.-O. Azië, zooals op 

 Malakka, op de Philippijnen, in den Riouw-archipel, op Banka, op 

 Borneo en Sumatra, op Nieuw-Guinea en op enkele andere eilanden. 

 De belangrijkste soorten, die een product van goede hoedanigheid 

 geven, zijn Palaquium 1) Gutta, P. oblongifolium, P. borneense alsmede 

 Payena Leerii. Minderwaardige getah wordt verkregen uit Palaquium 

 Treubii, P. acuminatum, P. calophyllum, P. leiocarpum en andere. 



De producten van deze boomen dragen in verschillende streken 

 van den Archipel verschillende namen. Zoo heet dat van P. oblongifolium 

 op Sumatra taban merah, op Borneo getah sa.mboeng, g. doerian en njatoh, 

 dat van Payena Leerii op Sumatra balam tandjong en balam bringin, 

 op Riouw balam soentei. Het product van P. leiocarpum, dat op Borneo 

 gewonnen wordt, heet hangkang of djongkang. 



Om de getah pertja uit den bast der boomen te winnen, kappen 

 de Inlanders den boom eenvoudig om, maken vervolgens met een 

 kapmes of, zooals in de Z.-O. Afdeeling van Borneo, met een soort 

 van hollen beitel, ringvormige insnijdingen in den bast, laten het 

 melksap, indien het dikvloeibaar is, daarin stollen, verzamelen het 

 en brengen ne t vervolgens in kokend water. Daarna behoort het, ter 

 verwijdering van bastdeeltjes, gekneed te worden. Vaak echter wordt 

 het weeke product opzettelijk met bast en houtdeeltjes vermengd. 

 Melksap, dat dun vloeibaar is, wordt in bakjes opgevangen en door 

 verwarming tot stolling gebracht. 



Over de opbrengst van in het wild groeiende boomen loopen 

 de opgaven zeer uiteen. Wray heeft uit een „getah taban merah", 

 die een omtrek van ongeveer 2 Meter had, 1047 gram getah pertja 

 gewonnen. Burck verkreeg uit een Palaquium oblongifolium met een 





'j Het geslacht Palaquium draagt ook wel den naam Isonandra of dien van Dichopsis. 



