845 Caoutchouc en (Jetfili l'ertja. 



waren. In [883 droegen twee boomen vrucht en van de uit de zaden 

 verkregen plantjes werden er 150 in den Cultuurtuin uitgeplant. 



Ook waren reeds in 1856 door het Gouvernement een vrij groot 

 aantal jonge getah pertja-planten (Palaquium oblongifolium) van Borneo 

 naar Java overgebracht en daar op eenige plaatsen uitgeplant. In 1900 

 waren daarvan nog slechts 58 boomen over, die te Belaran (bij Poerwo- 

 kerto) in Banjoemas staan. Deze boomen droegen herhaaldelijk vrucht, 

 zoodat sinds 1884 vele zaden gebruikt konden worden, zoowel om de 

 aanplantingen in Banjoemas, als die te Tjipetir uit te breiden. 



De aanplantingen in den Cultuurtuin te Buitenzorgdagteekenen van 

 1883 — 1884. Met elk der voor cultuur in aanmerking komende soorten 

 werd ! 4 bouw beplant. Een merkwaardig feit deed zich daarbij echter voor! 



De Palaquium Gutta-tuin werd aangelegd van plantjes, die ge- 

 wonnen waren van zaden, afkomstig van de twee bovengenoemde 

 boomen uit den Botanischen Tuin te Buitenzorg. Nu geleken, op weinige 

 uitzonderingen na, de boomen, wat kleur, vorm en nervatuur der 

 bladeren, alsmede wat de kleur der vruchten betreft, in het geheel niet op 

 de moederboomen. Niet onwaarschijnlijk is het, dat er kruisbevruchting 

 met andere, in het Palaquium Guttad-avartier staande boomen heeft 

 plaats gehad. 



Te Tjipetir werd in den Westmoeson van 1885 begonnen met 

 den aanleg van een aanplant van Payena Leerii, Palaquium Gutta en 

 Palaquium oblongifolium, terwijl later Palaquium borneense en Palaquium 

 Treubii aangeplant werden. Tot het eind van 1890 bleef Tjipetir onder 

 het beheer van 's Lands Plantentuin en kwam vervolgens onder het 

 Boschwezen tot 1900, toen het weder onder 's Lands Plantentuin 

 gebracht werd, terwijl men tevens besloot, aan de aanplantingen een aan- 

 zienlijke uitbreiding te geven. Thans beslaat de Gouvernements Gutta 

 Percha onderneming een beplante oppervlakte van ongeveer 1800 bouw. 



Behalve gutta percha is er Hevea en coca geplant. 



Op verschillende plaatsen hebben ook particulieren proeven ge- 

 nomen met de cultuur van getah pertja leverende boomen, maar 

 meestal heeft men, afgeschrikt door den langzamen groei, deze niet 

 voortgezet. Thans vindt men nog slechts op Giriawas en Panjindangan, 

 twee aan de Xederlandsche Gutta Percha Maatschappij toebehoorende 

 ondernemingen in de Preanger Regentschappen, aanplantingen van 

 Palaquium oblongifolium. 



