Itogehproducteii. 



Damar en Copal. 



Eigenschappen en gebruik. 



Talrijke harssoorten worden in Inclië samengevat onder den 

 naam „damar", dat eigenlijk „fakkel" beteekent en daarom niet slechts 

 voor fakkelleverende harsen, doch ook bijvoorbeeld voor de daarvoor 

 gebezigde kemiripitten gebruikt wordt. In den handel onderscheidt men 

 twee afzonderlijke groepen : damar en copal, en duidt deze meestal 

 met de onjuiste namen van „gom damar" en „gom copal" aan. Gommen 

 toch, lossen of zwellen in water op; harsen, en daaronder damar en 

 copal, doen dit niet. 



Omtrent den botanischen oorsprong van deze harsen heerscht 

 nog veel onzekerheid. Practisch noemt men wat in de hand kleverig 

 aanvoelt: damar, wat dit niet doet: copal. Op het oog zijn damar en 

 copal alleen in de betere kwaliteiten van elkander te onderscheiden. 

 De Europeesche handelaar sorteert de ontvangen partijen naar uiterlijk 

 en hardheid en geeft zijn waar dan den een of anderen naam, zoo 

 bijvoorbeeld: zeer harde, heldere, ruwe: „Zanzibar"; zachte, witachtige: 

 „Manila-copal", enz., zonder daarmede te zeggen, dat de copal werkelijk 

 uit Zanzibar of Manila afkomstig is. Bovendien zijn de namen der 

 sorteeringen niet altijd dezelfde. Uit den aard der zaak is het dus 

 moeilijk, zoo niet onmogelijk, herkomst en handelsnaam in overeen- 

 stemming te brengen. *) 



Damar en copal dienen voor de vervaardiging van lakken en 

 vernissen ; bovendien wordt harde copal veel gebruikt voor het ver- 



') Copal en damar zijn te herkennen aan hun gedrag ten opzichte van ver- 

 schillende oplosmiddelen. Mamla-copal en andere coniferenharsen lossen helder op in 

 80 %-chloraIhydraatoplossing, waarin damar wel opzwelt, doch slechts voor een klein 

 deel oplost, terwijl voor damar, in tegenstelling met Manila-copal, chloroform een 

 goed oplosmiddel is. Wanneer men een stukje copal kauwt, wordt het slechts tot 

 splinters verbrijzeld: damar wordt daarbij tot eene kleverige gruismassa. 



