944 



vaardigen van zoogenaamd barnsteenen sigarenpijpjes, enz. Op het oog 

 zijn deze voorwerpen niet van echt barnsteen te onderscheiden ; een 

 groot verschil ligt evenwel in het gedrag tegenover petroleumaether, 

 waarin barnsteen bijna niet (2%), copal -- zelfs zeer harde — 

 voor minstens 30 °/ oplosbaar is. 



Copal is harder en in de gebruikelijke vloeistoffen moeilijker 

 oplosbaar dan damar; deze is weer harder dan colophonium (gezui- 

 verde dennehars). Door verschillende methoden is copal gemakkelijker 



oplosbaar te maken, onder 

 anderen door de hars een 

 paar uur lang gesmolten 

 te houden. 



In Nederlandsch-Indië 

 bepaalt zich het gebruik 

 van damar voornamelijk 

 tot de vervaardiging van 

 fakkels, terverlichtingvan 

 de woning, zooals in afge- 

 legen streken nog regel is, 

 of voor karrevoerders in 

 plaats van eene lantaarn 

 Voorts wordt damar mata 

 koetj ing gevoegd bij de 

 was voor het batikken. 

 Ook hecht men aan som- 

 mige harssoorten genees- 

 kundige waarde. Copal 

 dient eveneens voor flam- 

 bouwen ; men kan deze 

 maken door eenvoudig 

 fijngestooten copal in pi- 

 sang- of ander blad te 

 wikkelen tot eene rol van 

 drie vingers dikte en eene voet lengte. Bij damarfakkels bestaat de 

 inhoud uit een mengsel van hars, aarde of asch en rijstkaf, tot een 

 deeg gekneed en in palmbladeren gewikkeld. Bestaat de fakkel alleen 

 uit damar, dan knettert de hars sterk en springen er veel vonken af. 



Fig. 300. Agathis alba Foxw. (syn. Dammara alba Lam.). 



