957 Boschprod ucten. 



S/ioira stenoptera Burck . . . Volgens Greshoff belangrijke damarboom 



(Borneo). 



Vatica moluccana. Burck. . . damar radjak (Batjan); salo hiroe (Ternate). 



Rassak BI. Volgens Greshoff in groote hoeveelheden 



uitgevoerd van Bandjermasin als damar 

 of njato (njating) en in den Engelschen 

 handel als „rosé damar" (Borneo). De uit- 

 voer schijnt geheel gestaakt te zijn. 



Het geslacht Dipterocarpus levert zelden vaste harsen, maar 

 veelal min of meer vloeibare balsems, bijvoorbeeld de lagamolie 

 (minjak lagan) van Dipterocarpus trinervis BI. en D. HasscltiiBl.; de 

 kroeingolie (minjak këroewing) van D. balsamifcfa BI., D. bancamts 

 Burck, D. grandijlorus Blanco, enz. De bevolking gebruikt deze balsems 

 soms om er houtwerk mede te bestrijken. In den handel worden ze 

 houtolie of goerjoenbalsem genoemd; zij worden wel in Europa inge- 

 voerd als vervang- en vervalschingsmiddel van copaïvabalsem, doch 

 de vraag is gering en onregelmatig. 



C. BüRSERACEEËNHARSEN. 



De Burseraceae, in het bijzonder de tamme en de wilde kanari- 

 soorten, leveren harsachtige producten, die van balsem tot vast hars 

 uiteenloopen ; het is vrij zeker een ziekteverschijnsel, dat vooral bij 

 oude, niet meer vruchtdragende exemplaren voorkomt. Tot deze harsen 

 behooren de elemi's, die vroeger aangewend werden in de geneeskunde 

 voor de bereiding van zalven en pleisters, doch thans voorname- 

 lijk gebruikt worden voor drukinkt en voor sommige soorten van 

 vernis. De eenige soort, die nog een geregeld handelsartkel vormt, 

 is Manila-elemi, van Canarium luzonicum Mïq., eene kanarisoort van 

 de Philippijnen. In Nederlandsch-Indië worden de meeste tegenwoordig 

 slechts gebruikt voor fakkelhars, sommige ook in de inlandsche genees- 

 kunde of bij de bereiding van reukoliën. 



Behalve de genoemde soorten levert onze Archipel nog een 

 aantal oneigenlijke damars, die slechts plaatselijk van belang zijn. 



