980 



bij alle exemplaren en ook in jongere cleelen voorkomend, bevatten 

 aetherische kamferolie, oembil (Bataksch) of minjak kapoer (Mal.), ook 

 wel zeer eigenaardig' kapoer moeda, jonge kamfer, genoemd. 



Deze olie en de lang niet in alle stammen voorkomende kamfer 

 zijn bijproducten, die veel bekender zijn dan het hout, al is dit laatste 

 voor den handel veel belangrijker. De kamferolie (balsem) komt in alle 

 exemplaren voor, doch in uiteenloopende mate; met den leeftijd neemt 

 de hoeveelheid toe Zij kan worden afgetapt door insnijdingen tot in 

 het hout. [ukghuhn verkreeg langs dezen weg slechts eenige tientallen 

 cM 3 ., maar in het Straits Bulletin van 1910 wordt vermeld, dat de veel 

 olie bevattende exemplaren, die zouden zijn te herkennen aan eene 

 eenigszins verkleurde en olieachtige zwelling op ongeveer twee meter 

 boven den grond, bij aantappen in één keer tot vijf gallons olie zouden 

 opbrengen. Marsden (1785) verhaalt, dat men in den stam eene holte 

 kapt, evenals bij het winnen van goerjoen balsem, groot genoeg om 

 ongeveer een halven liter vloeistof te kunnen bevatten en dat men hierin 

 gedurende ongeveer tien minuten een brandend stuk hout of houtskool 

 plaatst. Deze verhitting zou als prikkel werken, waardoor in den loop van 

 één nacht de holte met uitgevloeide olie werd gevuld; na herhaalde prikke- 

 ling geeft de boom nog een drietal nachten kleinere hoeveelheden, waarna 

 hij is uitgeput. Thans schijnt deze methode niet meer in zwang te zijn. 



In Boven-Singkel boort men een gat van ó — 8 cM. middellijn in 

 den stam; de olie vloeit dan langzaam uit, tot eene hoeveelheid van 

 vaak iS liter bij ééne tapping. Zij wordt opgevangen in bamboekokers. 

 De verkregen olie is van verschillende zoodanigheid; men onderscheidt 

 oembil tëèoe, oembil tingah en oembil eijadi, naar gelang van den ouder- 

 dom; de eerste is de jongste, de laatste veel ouder. Deze is helder, 

 bruin- of geelachtig, uiterst gemakkelijk ontvlambaar en riekt meer naar 

 terpentijn dan naar kamfer. Bij staan gaat de oembil djadi over in kamfer; 

 de jongere soorten niet. Deze kamfervorming geschiedt soms reeds 

 in de opvangkokers in het bosch; zij kan worden bevorderd door toe- 

 voeging van wat rijstemeel, eiwit en „tjoedan" (door destillatie van 

 afval verkregen kamferkristallen); hangt men deze massa in een bamboe 

 boven den haard of legt men het mengsel in bladeren gewikkeld onder 

 zijne slaapmat, dan gaat het in een tiental dagen in kamfer over. De 

 olie wordt overigens gebruikt als geneesmiddel tegen kiespijn, oogziekten 

 en als ontsmettingsmiddel voor open wonden. 



