i)Sl Kosehproduclen. 



De kamfer, die uit oembil djadi verkregen wordt, is veel minder 

 waard dan die, welke men in vasten vorm verzamelt uit den stam van 

 kamferboomen. 



Deze kamfer treft men aan in gangen en spleten in het hout, 

 of tusschen hout en schors, als droge kristallen of als eene min of 

 meer weeke massa, al of niet gemengd met houtvezels ; soms is deze 

 verontreiniging van dien aard, dat de kamferdeelen niet door uitzoeken 

 af te zonderen zijn en het product ongezuiverd aan de markt gebracht 

 wordt. 



Niet iedere boom bevat kamfer. Op 12-jarigen leeftijd kan deze 

 stof reeds aanwezig zijn. In den regel zijn het alleen de zeer oude 

 boomen, die veel opleveren. Men vindt de kamferkristallen vooral 

 op plaatsen, waar het hout onregelmatig verloopt, aan den stamvoet, 

 bij de vertakkingen, bij bulten, scheuren, enz. Is een boom zeer rijk 

 aan kamfer, dan vindt men deze in alle deelen van den stam. 



De inzamelaars trekken in groepen van 20 — 30 man de wouden 

 in. Zij wachten tot in den droom eene vrouw hun de richting 

 aangeduid heett, waarin zij boomen, die kamfer bevatten, zullen vinden. 

 Gedurende den tocht mogen zij zich niet wasschen en is het hun 

 verboden verschillende voorwerpen bij den naam te noemen. Voordat 

 ze den aangeduiden boom vellen, overtuigen zij zich, of deze wel kam- 

 fer bevat. Welke kenmerken deze boomen bezitten is onbekend ; toch 

 moeten deze aanwezig zijn, want terwijl onervarenen vaak met ledige 

 handen thuiskomen, keert men onder leiding van een deskundige, den 

 z.g. „pawang" meestal met een flinken voorraad terug ; hij beklopt de 

 boomen en geeft daarnaar zijne aanwijzingen. Ook wordt de stam wel 

 10 — 20 cM. diep ingekapt en de spaanders onderzocht. Is het onder- 

 zoek gunstig, dan wordt de boom geveld, het hout in kleine stukjes 

 gehakt en de korreltjes kamfer verzameld. Honderden boomen worden 

 soms tot diep in het hout verwond om naar kamfer te zoeken, voor dat 

 men één boom vindt, die haar bevat. Meestal bevatten van de honderd 

 gekapte boomen hoogstens 3 of 4 voldoende kamfer. Vele stammen 

 worden nutteloos vernield. In 1868 — 71 heeft men overwogen maat- 

 regelen te nemen tegen algeheele uitroeiing, doch het is ook in de tegen- 

 woordige omstandigheden nog niet mogelijk, de bosschen door toezicht 

 beschermen. Om deze reden heeft men eene verordening van 1907 in 1909 

 weer ingetrokken. Overigens is volgens V \n Zon de kans op vernietiging 



/ 



