990 



Fig- 315- 



Shorea UysbertsiaDa Burck. 

 C/s vao de ware grootte). 



en vooral op de landtongen in de bos- 

 schen, waar het leem met zand gemengd 

 en de bodem vochtiger is. Toch vindt 

 men ze ook op zware kleigronden en in 

 het gebergte, hoewel ze daar minder 

 welig staan. Langs de rivieroevers heeft 

 de verspreiding plaats door het water, 

 waarop de vruchten drijven; daar zoo- 

 doende benedenstrooms groote hoeveel- 

 heden vruchten bijeen spoelen, die gemak- 

 kelijk ontkiemen, is het begrijpelijk, dat 

 vaak honderden tengkawangboomen bij elkaar staan. 



Tegen langdurige overstrooming zijn deze tengkawangboomen 

 niet bestand ; wel Skotea aptera /^Ven/t (tengkawang madjaoe, tengkawang 

 saloengsoen, tengkawang soenkasoewoe) en Isoptcra borneensis Sclicff. 

 (tengkawang terindak (trendah)), die in moerassig terrein voorkomen, 

 doch ook wel verder landwaarts in worden aangetroffen l ). Deze 

 beide soorten hebben duurzamer hout dan de andere. De vruchten 

 zijn evenwel zoo klein, dat ze niet afzonderlijk opgeraapt kunnen 

 worden. Daar de boomen veelal over het water hangen, valt een 

 groot deel van den oogst daarin en drijft mede tot een of ander 

 beletsel de vruchten tegenhoudt. De bevolking schept ze dan uit het 

 water op, waarbij beide soorten gemengd zijn. Die, welke op het 

 land vallen, laat men in goede tengkawangjaren maar liggen ; alleen 

 in slechte loont hun oogst de moeite ; men kapt 

 het houtgewas dan weg, verwijdert afgevallen blad 

 en veegt, wanneer er genoeg vruchten op den grond 

 liggen, deze bijeen. Ten deele zijn ze dan al ontkiemd, 

 heteeen slecht is voor de hoedanigheid van het vet. 

 Nu men ook de andere soorten vóór de bereiding 

 laat ontkiemen, is dit verschil vervallen. Volgens 

 Bakker leveren deze beide soorten echter minder 

 vet dan de andere en zou het ook weeker zijn. 



Bij de goede tengkawangsoorten hangt de 



Shorea aptera Burck, 

 (ware grootte). 



') Beide soorten groeien in : s Lands Plantentuin uitstekend ; zij staan daar juist 

 op het hoogste punt van den tuin. In den Cultuurtuin te Tjikeumeuh leverden 6-jarige 

 Isoptera's reeds vrucht. 



