991 Boschproducten. 



grootte van den oog-st zeer veel af van het weder. De boomen bloeien 

 namelijk in September en October en dragen vrucht in Februari en 

 Maart. Voor eene goede dracht is noodig, dat de droge moesson 

 lang aanhoudt, met een weinig regen ; ook de kentering in den West- 

 moesson moet niet te zware buien medebrengen, want deze gaan 

 meestal gepaard met heftigen wind, die de bloemen of de pas gezette 

 vrucht doet afvallen. Daar deze voorwaarden slechts zelden vervuld 

 worden, komt in den regel in verhouding van den zwaren bloei van 

 de tengkawangboomen weinig van den oogst terecht. De eigenlijke 

 tengkawangboomen zouden volgens schatting slechts eens in de vijf 

 jaar vrucht dragen en echte tengkawangjaren zouden nog veel zeldzamer 

 zijn. Eene andere verklaring van de verschillen in jaarlijkschen uitvoer 

 berust op het feit, dat de rijstoogst den tengkawanguitvoer beheerscht. 

 In een goed rijstjaar blijft de bevolking in de kampoengs, bij mislukking 

 zoekt zij tengkawang in de bosschen. 



Tengkawang toengkoel is de eenige soort, die wordt aangeplant 

 door de bevolking. Zij laat de vruchten daartoe ontkiemen op een 

 met aarde gevuld stuk bamboe van 20—30 cM. lengte. Na 10 — 14 

 dagen loopen zij uit en na 3 — 4 maanden heeft het stammetje reeds 

 eene hoogte van l/ 2 meter en draagt het een viertal blaadjes. Men 

 verwijdert nu de overblijfselen van de zaadlobben en plaatst de bamboe 

 met plant en al in den grond. Hiervoor kiest men pas verlaten ladangs, 

 daar dan geen wildhout gekapt behoeft te worden. Zulke aanplantingen 

 heeten tembawangs. Het planten geschiedt zelden regelmatig en altijd 

 te dicht opeen. Dit heet te geschieden omdat een groot deel van 

 de planten toch sterft, maar ook later is de afstand te klein en dan 

 vindt de eigenaar het jammer, de minder ontwikkelde te kappen, 

 hoewel dit den oogst ten goede zou komen. 



Eenmaal in den grond, worden de plantjes aan hun lot overge- 

 laten : ze groeien met het wildhout op. Gelukkig ontwikkelen zij zich 

 nogal vlug, zoodat althans een deel in leven blijft. Eerst wanneer hij 

 weer eens voor een tengkawangoogst het bosch intrekt, kijkt de 

 planter naar zijn aanplant om en kapt hij het wildhout weg; zooals 

 gezegd werd, is van uitdunnen weinig sprake. Hebben de boomen 

 gebloeid en komen de vruchten te voorschijn, dan wordt de omgeving 

 van de boomen zooveel mogelijk schoongekapt, om het oprapen te 

 vergemakkelijken. 



