994 



in den handel : als tengkawctngpitten, bereid op de beschreven wijze 

 en als tengkawangvet. Aanvankelijk, toen de aandacht van den 

 Europeeschen handel op deze plantenvetten viel, werd als regel de 

 door den Inlander bereide talg opgekocht, maar sedert 1878 is hierin 

 verandering gekomen en wordt uit de tengkawangpitten door de 

 Europeesche industrie het vet bereid. 



De inlandsche werkwijze is de volgende : 



De padi tengkawang wordt in een rijstblok fijngestampt, hetzij 

 dat men hiertoe het gewone Javaansche blok met lossen stamper gebruikt 

 of den Chineeschen rijststamper, die ook op Sumatra in gebruik is, waarbij 

 het stampen geschiedt door een zwaar stuk hout, dat bevestigd is aan 

 het eene einde van een om eene horizontale as draaibaren staak. Trapt 

 men op het andere eind, dan wordt de stamper omhoog geheven ; laat 



men vervolgens plotseling dat uit- 

 einde los, clan valt hij in het blok met 

 padi tengkawang. 



Op het stampen volgt het uit- 

 persen van het vet. Voor deze 

 bewerking wordt het meel eerst 

 verwarmd. Dit doet men in een 

 toestel, bestaande uit een langen, 

 hollen cylinder van hout, die nabij 

 het ondereind een lossen bodem van 

 gespleten bamboe heeft en van bo- 

 ven met een houten deksel gesloten 

 kan worden. Dit voorwerp wordt 

 boven eene groote ijzeren pan met water gehangen, zoodanig, dat het 

 water niet tot den bodem reikt. De cylinder wordt met tengkawang- 

 meel gevuld en daarna gesloten en vervolgens het water aan de kook 

 gebracht. De stoom stijgt in den cylinder op en dringt in het meel door, 

 dat hierdoor bijzakt, • zoodat de cylinder bijgevuld kan worden. Ten 

 einde het doordringen van den stoom te bevorderen bevindt zich in de 

 as v n den cylinder eene bamboe, die van onderen open is en een op 

 verschillende plaatsen doorboorden wand heeft. 



Een cylinder kan tot 75 kati meel bevatten. Zoodra dit tot 

 bovenaan toe goed warm geworden is, is het geschikt om geperst 

 te worden. 



Fig. 317. Inlandsche pers. 



