997 



Boschprodncten. 



B. Sapotaceeënvetten. 



De Sapotaceae zijn houtgewassen van zeer uiteenloopende grootte. : 

 men vindt er zoowel woudreuzen als heesters onder. Zij bezitten gaaf- 

 randige, lederachtige bladeren, die vaak aan de onderzijde met goud- 

 glanzende haren bedekt zijn. De stam van vele soorten levert na 

 insnijding melksap, dat bij stremming als getah pertja in den handel 

 komt !). De bloemen zijn meestal klein en staan in kluwens aan de twijgen. 

 De vrucht is eene besvrucht, met een meestal dikken, vleezigen of 

 sappigen wand ; vaak is de kelk aan de vrucht nog aanwezig. In de 

 vrucht vindt men bij sommige soorten verscheidene afgeplatte zaden, doch 

 meestal slechts één zaad; de zaden hebben eene in den regel geelbruin 

 gekleurde, harde, glanzende zaadhuid, die een grooten, gerekten, 

 doften navel vertoont, welke soms meer dan de helft van de oppervlakte 

 van het zaad inneemt. Bij sommige geslachten bezitten de zaden 



Fig. 318. 



Pala<(uiuin oblongifolium Burck. 



Van links naar rechts: bloemknop., bloem, zaad van voren, zaad van ter zijde (de twee eerste 



op dubbele, de twee laatste op ware grootte). 



kiemwit, in welk geval de zaadlobben dun zijn (onder anderen Payena), 

 bij andere ontbreekt het (onder anderen Bassia, Palaquium, Diploknema). 

 Als vetleverend zijn voor Nederlandsch-Indië van belang: 

 i°. Palaquium-soorten, die als regel in de zaadkernen een hard 

 vet bevatten, dat bij verschillende soorten bijna 60% van het droog- 

 gewicht uitmaakt. 



Het belangrijkste zijn: Palaquium Pisang Burck, balam, njatoeh 

 pisang (S.O.K.); Palaquium oleosum Burck., soentei (Siak); en Palaquium 

 oblongifolium Burck, njatoh (Sambas); deze laatste soort komt op 

 Sumatra, Borneo en Riouw voor en is tevens de stamplant van de 



') Zie blz. 842. 



