998 



beste soort getah pertja. Palaquium Pisang heeft 

 nagenoeg bolvormige zaden, die 1.5 cM. lang zijn 

 en donkerder van kleur, dan bij de andere Sapota- 

 ceae in den regel het geval is. Palaquium oleosum 

 en Palaquium oblongifolium vertöonen ellipsoïde 

 zaden, tamelijk langgerekt, iets afgeplat en toege- 

 spitst, bij de eerste soort 3 cM. lang en 2 cM. breed, 

 bij de tweede soort 2 cM. lang bij 1.5 cM. breed. 

 Palaquium Pisang en Palaquium oleosum 

 \ I r Q ' „ leveren een voortreffelijk vet, dat als balam- of 



Palaquium oblongifolium Burck. ■> * 



vrucht (ware grootte). soenteivet uitgevoerd wordt (ook wel als vegetable 

 tallow-Siak). 



De balam- en soenteiboomen komen veel voor in de lage streken 

 van Sumatra's Oostkust (vooral in het rijk Siak), in de oerbosschen. 



Palaquium Pisang is 20 — 2^ meter hoog; hij levert, naast vet, eene 

 slechte soort getah; het hout is wit en weinig duurzaam. 



Palaquium oleosum is 15 — 20 meter; hij bezit rood hout, dat voor 

 timmerwerk zeer gewild is. 



Bij de inzameling worden de zaden met de hand uit de vrucht 

 gehaald; het eetbare vruchtvleeseh wordt vaak door de inzamelaars 

 als eenig voedsel gebruikt. De zaden worden met de hand gepeld, 

 zijn, na droging in de zon, voor verscheping gereed en komen in den 

 handel als ..small Siak illipé nuts." Waarschijnlijk is er meer balam-, 

 dan soenteizaad in den handel. Het uitpersen heeft meestal plaats te 

 Singapore, hoewel ook te Bengkalis door Chineezen vet bereid wordt. 



Balamvet is geelachtig van kleur, eenigszins bitter van smaak 

 en, volgens Burck, kneedbaar als was. Bij de inlandsche bereiding 

 verkrijgt men uit de zaden 34 — 36% vet, te Singapore 45%. Het vet 

 wordt te Singapore gebruikt voor het insmeren van de pannen, waarin 

 paarlsago en paarltapioca, zoomede tapiocaflake worden verstijfseld bij 

 de sago- en tapiocafabricatie. 



Soenteivet is zuiver wit van kleur, heeft een zoetachtigen smaak 

 en wordt door de bevolking als braadolie gebruikt. Bij de inlandsche 

 bereiding wint men 28 — 30% vet, te Singapore 37%. Het vetgehalte 

 van de zaden is volgens de Jong 46.9 %. 



Balamvet is gemakkelijk te verkrijgen, soenteivet veel moeilijker ; 

 het is blijkbaar schaarsch. 



