999 Boschproducten. 



In Europa gebruikt men deze harde vetten voor de vervaardiging 

 van kaarsen. Het smeltpunt is omstreeks 40 C. 



In Siak worden sedert lang deze boomen voor de vetwinnino- 

 gespaard. 



Palaquium oblongifoliuni levert het njatolwet, dat in Sambas 

 ( West-Borneo) als spijsvet gebezigd wordt; het is een hard vet van 

 witte kleur. Hoewel van goede hoedanigheid, is het nog van geen 

 belang als uitvoerartikel, Het vetgehalte der zaadkernen bedraagt, op 

 droog berekend, 59 %. 



2 . Payena. Hiertoe behooren eenige vetten, die slechts locaal 

 belang hebben: 



Kclakivet, van Payena (Illipe) lancifolia Burck, is in Sintang van 

 dezelfde beteekenis als njatoh in Sambas; het vet is in de tropen — 

 althans aanvankelijk ■ — vloeibaar en wordt als spijsolie gebruikt. 



B'élabanvet is waarschijnlijk ook van eene Payena-soort (P. multi- 

 lineata Burck) ; het vet is slechts bruikbaar voor verlichting. 



Van meer beteekenis is eene groep vetten, die groote verwantschap 

 vertoonen met mowraboter of illipé, uit de illipénoten van den handel. 

 Deze laatste zijn afkomstig van Illipe latifolia Engl. (Bassia latifolia 

 Roxb.) en Illipe Malabrorum König (Bassia longifolia /..), uit Britsch- 

 Indië, waar de vetten als spijsvetten van groot belang zijn, terwijl de 

 illipé-noten naar Europa verzonden worden voor zeep- en kaarsenfabricage 

 en het vet van laatstgenoemde soort ook wel voor de bereiding van 

 chocolade gebruikt wordt. 



De hiermede vergelijkbare Nederlandsch-Indische vetten komen 

 van Payena (Illipe) latifolia Burck, bëngkoe (Riouw), ketijau (Z.-Sumatra); 

 sangei (W -Borneo), van Illipe Motleyana Engl., ketijau (Z.- en O.- 

 Borneo) en misschien ook van Payena bankensis Burck, ketijau (Banka). 



Deze vetten zijn in de tropen vloeibaar, in de gematigde streken 

 worden zij boterachtig en komen daarin overeen met bovengenoemde 

 mowraboter. De olie van P. latifolia wordt beschreven als geel, helder 

 en aangenaam van smaak, riekend naar bittere amandelen; de bevolking 

 gebruikt deze olie bij het bereiden van gebak. De boom komt in het 

 westelijk deel van den Archipel voor en draagt overvloedig vrucht. 

 De zaadkernen bevatten ± 54 ° vet. 



Illipe Motleyana is over geheel Borneo en Malakka verspreid. 

 Volgens het Imperial Institute bevatten de zaadkernen 51.3% van eene 



