1025 Boschproducteii. 



dan valt er niet meer te klimmen en kan hij slechts links of rechts door- 

 groeien. Dan begint een eigenaardig verschijnsel op te treden. Naar- 

 mate aan den top nieuwe bladeren bijgroeien, verdorren aan de basis 

 van de kroon oudere en telkenmale als er een afvalt, verliest de plant 

 één harer steunpunten. Het stengelgedeelte, dat hieraan bevestigd was, 

 zal nu dus terugglijden tot dat de overige zweepen het daarin beletten. 

 Daar dit zich keer op keer herhaalt, vindt men den bladerloozen 

 stengel van een ouderen rotanpalm in windingen en slingers op den 

 bodem van het woud liggen, terwijl slechts het jongste gedeelte in 

 eene sierlijke bocht omhoog gaat tot de plaats, waar in het groen 

 zich de kroon van den palm bevindt. De opstijgende sapstroom moet 

 dus van de wortels tot de bladeren vaak een weg van honderd en 

 meer meters door een zeer dunnen stengel afleggen, hoewel de 

 groeiende deelen wellicht slechts een 25 — 30 meter boven den bodem 

 verheven zijn. 



Tot de grootste en dikste soorten van Sumatra behoort Calamus 

 Manan Miq., rotan-manau, die evenals vele andere lianen drinkbaar 

 water verschaft, wanneer men den stam op twee plaatsen doorhakt 

 en het vrijgekomen gedeelte laat uitlekken. Uit de vaten van een 

 stengelstuk van il/ 2 — 2 meter verkrijgt men op deze wijze ongeveer 

 een drinkglas vol vocht. De armdikke stengels van deze rotan-manau 

 dienen o.m. voor kabels bij het maken van hangbruggen over de 

 breede Sumatraansche rivieren. 



Eene andere forsche soort is Calamus ornatus BI., rotan-mantang, 

 howe-seuti, rotan-moenau, die stengels van + 3 cM. dikte bezit en 

 vaak gebruikt wordt voor kabels van veerponten. 



De dunnere rotansoorten vinden in Indië velerlei toepassing: 

 bij huizenbouw voor het samenhouden van bamboestijlen, enz., waarbij 

 spijkers niet te gebruiken zijn ; voor het want van vaartuigen en, al 

 of niet gevlochten, voor ankerkabels. In vieren gespleten en van het 

 weekere hart ontdaan, worden de stengels aaneengeregen tot de 

 eenvoudige, onverslijtbare Palembangsche en Javaansche rotanmatten 

 (lampit) terwijl de voorzichtig afgeschilde rotanbast een materiaal 

 vormt voor vlechtwerk van allerlei aard. Het bekende, smaakvolle 

 mandewerk van Singaparna (Preanger Regentschappen) is van gespleten 

 rotan vervaardigd. De fraaie Borneosche rotanmatten zijn van rotan- 

 bast gevlochten. 



Deel III. 



65 



