1037 Boschproducteu. 



breede strooken van het glazuur weggenomen (rotan sëga pelari) ; bij 

 tweemalig doorhalen is vrijwel alle glans verwijderd (rotan sëga léngis). 

 Op Singapore weekt men de stokken vooraf een etmaal. 



Deze bewerking van „roenti" is in sommige streken (vooral 

 Z.- en O.-afdeeling van Borneo, tusschen Sampit en Samarinda, en 

 Palembang) een ingeworteld gebruik, waarvan de inzamelaars bijna 

 niet af te brengen zijn. Welk nut het heeft is onbekend ; de verklaringen 

 zijn onbevredigend. 



De Europeesche fabrikanten verwijderen de glazuurlaag liever 

 zelf, dan dat zij onvolledig behandelde rotan verwerken moeten. 



Nadrooren in de zon kan zonder bezwaar oeschieden. Daarna 

 hindert het niet meer of de rotan bij het volgende vervoer nat wordt. 

 Van het binnenland van Borneo uit geschiedt dit langs de rivieren. 

 Waar stroomversnellingen en watervallen zijn, laat men het product, 

 in bundels, eenvoudig afdrijven, om het beneden de watervallen op te 

 vangen. Daar vereenigt men de bundels tot vlotten, die ieder door 

 een stuurman verder gebracht worden. Bij dit vervoer hebben de 

 stengels door het schuren over de steenen soms veel te lijden Per 

 hekwieler of rivierstoomer wordt de rotan verder vervoerd. 



Op Sumatra, met zijne breede, langzaam stroomende en tot diep 

 in het binnenland bevaarbare rivieren, is het vervoer gemakkelijker. 

 Meestal wordt de rotan geladen op bamboevlotten. In het Palembang"- 

 sche droogt men in het algemeen niet met voldoende zorg. 



Op Celebes heeft het vervoer de grootste bezwaren : in het wilde 

 bergland worden de bundels rotan soms dagenlang over den woudbodem 

 gesleept, wat de hoedanigheid vermindert. Op de verzamelplaats wordt 

 de rotan op bamboevlotten geladen, waarmede men naar de kust 

 afzakt. Daar eerst zorgt de Chineesche opkooper voor het drogen 

 en sorteeren. Op Celebes ontbreken de meest waardevolle soorten 

 glansrotan en halfglansrotan. Op gezette tijden doen kustvaarders de 

 nederzettingen van de Chineesche opkoopers aan, om de rotan in te 

 schepen ; de verscheping van de goede soorten is rechtstreeks naar 

 Europa. 



De rotan komt meestal in ruwen toestand, d. w. z. zooals zij op 

 de afvoerplaats wordt aangebracht, in handen van de verbruikers. Een 

 gedeelte ondergaat echter op de kustplaatsen eene nadere reiniging, 

 in den resrel bestaande uit wasschen in stroomend water en schuren 



