über drei in Prag:er Hs. enthaltene Canonen-Sammlungen. 1 89 



lis laesionibus saecularis servi compositionem in ecclesiastico ti'ipli- 

 catam in eodem suo capitulari praecipit. Et in lege Riphuariorum, 

 cum in quodam capitulo ss) de saeculari sei'vo occiso XXX. et VII. 

 solidos solvi debere praecipiatur , de ecclesiastico paiilo inferius sie 

 iubetur: „Si quis [Tit. X., §. 1.] ecclesiasticum bominem occiderit, 

 C. solidos componat". Si vero in ecclesia bominem non ecclesiasticum 

 quis occiderit, Ludwicus imperator, ubi de ecclesiarum bonore lo- 

 quitur, boc modo vindicari statuit dicens: „Si quis ex levi causa — 

 quod in immunitate violata committitur s»)". 



236. De occisis sacerdotibns. 

 De sacerdotibus vero et ceteris, qui in sacris ordinibus sunt 



promoti , boc antiqua regum et imperatorum institutio babebat , ut, 

 si extra ecclesiam aut immunitatem occiderentur, aut aliquo modo 

 dehonestarentur, simpliciter tantum iuxta cuiusque compositionem 

 solverentur. Si autem in ecclesia occiderentur, aut usque ad san- 

 guinis exitum cederentur, vel et si ictu quolibet lesi, non tamen ad 

 sanguinem, duriter pulsarentur, quisque tamen iuxta singulorum 

 graduum compositionem tripliciter componerentur. Sed quia bac vin- 

 dicta impia tyrannorum praesumptio parum se ab iniuria clericorum 

 compescuit; placuit postea omnibus tam episcopis quam regibus et 

 cunctis regni primatibus , ut ecclesiam extra *o^ quilibet interfecti ita 

 componerentur sicut prius componebantur, si in ecclesia occideren- 

 tur; et de calumpnia aut vulnere aut quolibet ipsis illata in loco qua- 

 I übet lesione, sicut valerent, ita tamen componerentur, sicut prius 

 componebantur, si extra ecclesiam occiderentur. Quae ita facile esse 

 monstrabantur 4«), cum praecepta super bis facta ponerentur. Sed ne 

 aliqua in bis ponendis dubitatio oriatur, quid vocetur compositio, 

 quae in ipsis totiens ponitur, et quare sie vocetur, non incongruum 

 nobis demonstrandum videtur. 



237. Quid vocetur compositio. 

 Compositio autem proprie vocatur quaelibet satlsfactio , quam 



reus quisque facit pro quolibet male facto. Sive autem ipsa satls- 

 factio sit corpus aut animae afflictio, sive sit pretium, quodcunque 



38) Lex Ripuar. Tit. VIII. Walter hat jedoch 3G, nicht 37 sol. 



39) Wörtlich aus Ans egis US IV. 13. Unser Codex hat „werigeld"' oder „veriyeld." 

 Vgl. auch Ben ed. I. 230. 



*0) Cod. B. „extra ecci. in quolibet loco interfecti." 

 *') Cod. B. „monstrabwntur." 



