Die Rechtshaiiilschi'it'ten tli;r Stil'tsbililiotheken von (iotlweig;. etc. 581 



las nonniinquam alioruni sententiis favoreni, vel adversa Ins, quae 

 sentimus, patrocinia nos praestare compellat; rationabile visum est, 

 eas, quae memoratione digna(e) viderentur aliorum quoque senten- 

 tias recitare. Prolixitatis igitur ipsius veniam postulans vestibulum 

 operis festinanter ingredior, non in lestivitate sermonis sed piano in- 

 telligibili eloquio processui'us." 



Auf diese Vorrede im modernen Sinne folgt eine Einleitung, 

 deren Abdruck durch den interessanten Inhalt gerechtfertigt ist, da 

 die eigenthümliche Mischung theologischer und juristischer Behand- 

 lung sich aus wenigen Werken so gut ersehen lässt. Der Codex 

 fährt fort: 



„E.vpUcif proiogus. Incipit praefatio (mit rothen Buchstaben). 

 De throno dei procedunt fulgora , voces et tonitrua et in circuitu eins 

 die ac nocte clamant animalia senas alas habentia. De throno dei, qui 

 est ecciesia, procedunt fulgora miraculorum, voces mandatorum et 

 ammo?iitiomim, tonitrua commmationum. Miracula sunt in sacra- 

 mentis ecclesiasticis et aliis signis. Mnndata sunt, ut: non occides, 

 non moechaberis. Commlnatioties ut: omnis arbor qui non facit fruc- 

 tum bonum ex . et . in . mittetur. Has autem voces et tonitrua tarn in 

 die prosperitatis quam in nocte adversitatis pronunciare non cessant 

 animalia, id est doctores ecclesiae, qui habent senas alas. In sex alis 

 VI. leges intelliguntur; prima est lex naturalis, II. lex mosaica. 

 III. lex prophetica, IUI. evangelica, V. apostolica , VI. canonica. 

 Primam concessit deus homini a prima eins creatione, iuxta illud: 

 „fecit deus hominem et inspiravit in cum spiraculum vitae", legem 

 seil, naturalem. Diaboli vero invidia increscente post peccatum confusa 

 est in homine lex naturae, quia pondere distortae malitiae depressa 

 est rectitudo iustitiae et caligine erroris obscuratum est lumen iustitiae 

 et scientiae. Ut autem de hac confusione infirmatas ma aliquantulum 

 suggeret miserator deus adiuvans illam vivendi legem, quam a saeculo 

 in corde hominis scripserat, litteris expressit X. mandatis compre- 

 hensam et per Moysen ministratam tradidit, quam veterem legem 

 appellamus. Huic tanquam modus accessit lex prophetica. Cum enim 

 lex mosaica usuras permitteret ab alienigenis exigendas, talis permis- 

 sionis usum lex prophetica dissuadet dicens: „eum esse mansurum in 

 lahernaculo domini, qui pecuniam suam non dedit ad usuram et mu- 

 nera et cetera." Sed quum apostolo testante lex neminem ad per- 

 fectum duxit, cum venit ploniludo tcmporis misit deus filium suum. 



