Die Rechtshandsehriften der Stiftsbibliotheken von (jöttweig-. etc. b83 



terminai'i. Haec tarnen in decisione causarum ecclesiasticarum dili- 

 gentia est tenenda, ut primiim ({uidem lociim obtineant evangeliea 

 praecepta, quibiis cessantibus apostolorum dicta, deinde quatuor 

 praedicta concilia, postea concilia reliqua, tandem decreta et decre- 

 tales epistolae; ultimo loco suecedunt et dicta sanetorum patrum: 

 Ambrosii, Augustini et Hieronymi, et aliorum. Et haec omnia sunt 

 communis materia omnium de iure divino tractaiitium. Quae quum 

 nunquam(nonnunquam)sibi adversari videantur, quadrifaria circa haec 

 consideranda est inspectio. Constitutiones vero ecclesiasticae proditae 

 sunt quaedam secundum consillum, quaedam secundum praeceptuiu, 

 quaedam secundum permissionem, vel indulgentiam, quaedam secun- 

 dum pruhibitionem. Quatuor ista quatuor genera hominum respiciunt, 

 quorum quidam sunt pertecti, quidam perficiendi, quidam infirmi, qui- 

 dam reprobi. Quae consilium continent, data sunt perfectis, quae 

 praeceptum perficiendis , quae permissionem infirmis, quae prohibi- 

 tionem reprobis. Consilium est: omnia vendere et dare paiiperibusJ 

 praeceptum: deum diligerc; permissio: nubere; prohibitio: non 

 occidere, non moechari. Consilium poenam non intendit, sed prae- 

 mium promittit; permissio proemium non promittit, sed impendit 

 remedium. Duo exteriora sunt in voluntate, duo media in necessi- 

 tate. Si enim volueris nee consilio acquiesces nee permissionem 

 suscipies , praecepto vero et prohihitioiii non impune resistes. 

 Quae tamen voluntaria diximus, ante ordinis vel habitus susceptionem 

 aut Votum, intellige. Nam post votum continentiae quod est consilium 

 cogeris id observare; et post nuptias quae sunt permissi.onis non 

 potes uxorem dimittere. Praeceptiones autem et prohibitiones aliae 

 sunt mobiles aliae immobiles. Praeceptiones immobiles sunt, quae 

 observatae salutem conferunt, non observatae adimunt, quae etiam 

 omni tempore locum liabuerunt, ut: diliges dominum deum tuum etc. 

 Mobiles quae (iiiz observatae sunt m observantur, ut circumcisionis et 

 sabbati, vel etiam quas nunquam lex sanxit, sed posteriorum diligen- 

 tia ratione utilitiitis invenit, ut illum: „hereticum hominem post pri- 

 mam et secundam correctionem devita." Item proiiibitiones immobi- 

 les sunt, contra quas non licuit nee licebit agere, sicut est: „non 

 (»ccides, non moechaberis." Mobiles quales sunt, quae pro personarurn 

 vi'l Icmporum qualitate et lemporum vel causarum necessitale varian- 

 tur, ut: „clericum post lapsiim non reparari, lilium sacerdotis non 

 ordinari". Seil e( ({uaodam j»ermissioncs mobiles fuerunt. Permissio 



