384 Schulte 



enim (|iiandoqiie filiam pfitriii in uxorem duci, consaiiguineos in IUI. 

 vel in V. gradu copulari, quod modo non licet. Quae autem ad con- 

 ciliiim (consilium) spectant quandoque aliter se habuerunt. Nam cum 

 hodie de consilio perfectionis sit, esse virginem, in veteri testamento 

 videhatur prohiheri, ut legitur: „maledicta sterilis et quae non parit", 

 et iterum: „maledictus liomo, qui non reliquerit semen in Israel". 

 Consideranda sunt ergo patriim capitula et in hoc opere et in aliis, 

 et ubi in eis consilii, praecepti, prohibitionis et permissionis ratio 

 habeatur, item attendenda sunt capitula, quae sunt datae sententiae, 

 quae vero dandae. Datae sententiae dicuntur illa quae insinuant, 

 transgressorem suum iam esse excommunicatum; dandae, quae de- 

 nuntiant excommunicandum. Ad similitudinem infamium, quorum 

 quidam sunt infames ipso iure, quidam per sententiam. Itemquaedam 

 capitula data sunt ex rigore, quaedam ex dispensatione vel aequitate. 

 Item quaedam data pro tempore, quaedam pro loco, quaedam pro per- 

 sona, quaedam pro causa, id est necessitate, i. e. quaedam temporalia, 

 quaedam localia, quaedam personalia, quaedam c'alia(causa]ia). Haec 

 omnia qui diligenter non attenderit, nodos implicationum incurret, et 

 quidem quae praedicta sunt ad omnes de iure divino tractantes spectant. 



Circa librum autem, quem prae manibus gestamus, baec atten- 

 denda sunt: seil., quae sit materia Gratiani in hoc opere; quae ipsius 

 intentio, quae utiiitas, quae causa operis, quae distinctio libri, quis 

 modus tractandi, quis titulus. 



Materia eius est: canones et decreta et decretales epistolae, 

 quorum difTerentiam s' legistis. auctoritates sanctorum patrum etiam 

 qui, quamvis ius et potestatem condendi canones non habuerunt, non 

 minimum tamen in ecclesia locum habent. Intentio eius est, diversas 

 diversorum patrum regulas, inque pluribus locis vage passimque 

 dispersas ordinata quidem dispositione componere, et earum contra- 

 rietates interjectis distinctionibus munire. 



Utiiitas est, scire ecclesiastica negotia de iure canonico tractare, 

 et traetata canonice diffinire. Causa operis haec est, cum per igno- 

 rantiam ius divinum iam in desuetudinem deveniret, et singulae eccle- 

 siae consuetudinibus potius quam canonibus regerentur, periculosum 

 reputans id Gratianus diversos Codices conciliorum et patrum capitula 

 retinentes coJlegit et quae magis sibi necessaria in causis decidendis 

 videbantur, quoque in boc volumine comprehendit. Distinguitar 



