128 V a h 1 e n 



Fol. 20 v. essent. Quod si sacramentum sacerdotii j neque priscis temporibus 

 reddebat sanctius matrimonium neque hoc tempore adiuvat eontinentiam, 

 profecto nee proi'essio facit eontinentiam praemii esse maioris. 



Frater. Cur ergo promittimus eontinere ab omni venere? 



Laurentius. Quid? Tune eontinentiam interpretaris hoc loco ab 

 omni venere eontinere? 



Frater. Etiam. 



Laurextius. Ridiculum: perinde ac si mihi potestas sit magis 

 quam tibi adulterum esse. Ita ego ut tu in hac re delinquerem. 



Frater. Non ita est. Sed plus ego muito. 



Laurextius. Cum deo mihi iocari videmini tarn ineptis puerilibus- 

 que promissis : non aliter quam si promittas te numquam idola adora- 

 turum, numquam homines intertecturum, atque ut propius veniam, 

 numquam cum matre aut tilia coiturum. Haec nemo tarn insanus est, 

 ut post baptisma non admissurum se esse promittat : ad quae iam an- 

 tea devitanda erat obstrictus. Quaero abs te, numquid cum sacerdo- 

 tium quis aeeipit, aliud deo quam vitam caelibem 9 i) donat? 



Frater. Non aliud. 



Laurextius. Igitur nee vos profitentes. Quod quo magis appareat, 

 da ut diacon aut presbyter regulam tuam profiteatur. 



Frater. Talis ego fui. 



Laurextius. Certe tunc caelibatum non promittes, quia iam ut 

 maritus sis non habes in tua potestate. Quid ergo, ut ab alio coitu 

 abstineas? 



Frater. Quidni? 



Laurextius. Tace, tace, obsecro. Cum legitimis nuptiis et 'toro 

 immaculato' in honorem continentiae reuuntiaveris, nonne et ceteris 

 spurcitiis, nisi antea feceras, renuntiasti ? Quare quemadmodum dixi, 

 ut presbyter ita professus ad solam caelibem vitam se alligat. Quid, 

 quod interdum professus non se alligat? 



Frater. Cur ita ? 



Laurextius. Tute ipse modo confessus es, qui diaconem sive 

 presbyterum te dicis istum habitum capessisse. Nam si antea devoveras 

 Fol. 21 r. deo con I tinentiam, iterum devovere non poteras. 



91) Es ist für diesen Theil der Unterredung beachtenswert!), dass Valla mehr- 

 fach Gelegenheit nimmt, gegenüber unrichtigen, verallgemeinernden Auf- 

 fassungen den antiken Begriff von caelebs und caelibatus festzustellen: 

 Elegant. IV 107. Raudens. p. 12 u. 28. Recrim. in Facium p. 512 fg. 



