Laurentii Vallae opuscula tria. III. 139 



regrina quadam mercatura rerum optimarum magna nobis comparetur 

 utilitas, tarnen quid in ea est, quod ita admiremur, ut aliqui faciunt, 

 in qua nulla inventio, nulla dispositio, nulla copia, nulla vis dicendi, 

 nulla doctrina atque ars, nulluni denique ingenii documentum appareat, 

 sed solius, prope dixerim, linguae. Solida ac vera laus penes eum est, 

 quem transfers. Quare sicut ii qui sibi rei militaris gloriam proponunt, 

 mercaturam exercere contemnunt, ita qui nituntur ad fastigia litte— 

 rarum, nesciunt diu in transferendo marcescere. Et ego antehac in 

 alio potius stilo ingenium meum consumpsi, et nunc ad aemulationem 

 trium maximorum oratorum me exerceo, Leonardi quidem, ut alio 

 itinere eandem ad metam perveniam, Ciceronis vero, ut quem cursum 

 tenuisse se dicit, eundem ego teneam, Demosthenis autem ut non peius 

 loquatur per me latine, si las est, quam per se graece. 



Neque vero facultas haec periclitandi ingenii datur nisi in 

 orationibus praecipueque Demosthenis, ad quas ludus iocusque est 

 omnis alia traductio. Ideoque non hoc cuiuscunque est, sed eius 

 demum, qui multum sit in oratorio genere versatus: si quidem Cicero 

 ipse Xenophontem ac Platonem adolescens, Aeschinem vero ac De- 

 mosthenem senex transtulit. Est enim relinquendus frequenter cha- 

 racter ipse graecus, excogitandus novus, pariendae figurae, numeris 

 omnino serviendum, et cum illi nos verborum | copia, proprietate, Fol. 2 r. 

 gratia vincant, hoc aliunde pensandum est, et prope cum ipso auc- 

 tore certandum. Nam cum medium tenere nequeas, ut nee melius 

 illo nee peius dicas, nimirum si fieri potest, melius dicendum est: 

 eo quidem libentius, quo plus honoris graeco auetori habes, si 

 superasse illum quam si ab eo superatus esse videare, quemadmodum 

 in amicitia dicitur: is de altero optime meretur, qui superat. Neque 

 enim ut aliquo in loco superemus auetorem desperandum est, cum sci- 

 amus, eum qui componit, in multa esse pariter intentum, ut inveniat, 

 disponat ceteraque, eum qui convertit, in unum modo, ut eloquatur. 

 In quo praeeipue differimus a graecis. Ut enim alius est illorum 

 cultus veluti in barba et capillo prolixiore, alius noster, cum tarnen 

 membra sinteadem, ita in eisdem sententiis aliud graeca, aliud latina 

 sapit oratio. Sed et ipsa eloquendi genera varia sunt: ideoque suum 

 uterque institutum secuti sumus, ego ac Leonardus, et dissimilem 

 orationi induimus eultum, ille, ut sie loquar, torgatum, ego militarem. 



