Literaturgeschichte der Conipilationes antiqiiae etc. öSI 



cognoscitur, ubi crimen enorme commissum dicitur, ut 11. q. V. super 

 causa, ubi propter dilapidationem spoliatur, ut III. q. II. qiiia ea, ubi 

 ex restitutione scandalum generatur, ut II. q. I. m primis, III. q. VI. 

 hoc quippe, ubi crimen, pro quo est spoliatum, est uotorium, ut II. 

 q. I. maiiifestum. Illud tarnen quidam dicunt speciale in papa, ut XXIII. 

 di in nomine. Sunt praeterae duae exceptiones, quae petenti restitu- 

 tionem cum eflfectu obviantur: exceptio rei iudicatae super posses- 

 sione : ar. supra eod. audita, et recusatio, ut s. e. c. II. Ä. 



o) ibid. V. can. institutione. si tarnen de jure institutionis 

 iudici iiqueat, de utroque insimul potest pronuntiare, ut extra dilecti 

 filii et videtur, quod de hoc petentem restitutione possit reconvenire : 

 ut extra bo. mem. •§, ult. §. hie tamen habetur contra Ä. 



])) Zu c. si duobus 7. de appellat. y. juris entwickelt er fol- 

 gende staatsrechtliche Theorie i), welche später sehr prakisch 

 wurde : 'Supple ad hoc statuti. §. Ar. quod imperator gladium non 

 habeat a papa: XCVI. di. si imperator, XXIII. legimus, XXIII. q. IUI. 

 quaesitum. Ar. contra XXIII. di. c. IL, XCVI. dtiae, XV. q. VI. aliiis. 

 Ad haec dicunt quidam, quod potestatem et gladium habet tantum 

 a principibus, quorum est imperatorem eligere ex jure consuetudi- 

 nario; sub papa consentientibus principibus accusari potest et etiam 

 deponi, subest tamen papae quoad spiritualia. Verum tamen papa 

 imperatori non subest nee quoad spiritualia nee quoad temporalia. 

 Ecclesia enim et omnes res eius a laica potestate sunt exemtae, ut 

 XXVI. bene, X. q. I. noverit, licet eas defendere teneatur, ut XXIIl. 

 q. V. ut pri?icipes, XI. q, III. nolite, Verius est quod gladium habeat 

 a papa. Est enim corpus unum ecclesiae, ergo unum solum caput 

 habere debet. Item dominus utroque gladio usus est ut XCVI cum 

 ad verum, I. q, III. ex multis. Sed Petrum vicarium suum in terris in 

 solldum constituit, ergo utrumque gladium ei reliquit. Item si domi- 

 nus materialem gladium habuit, dicas, quem principem sibi vicarium 

 in hoc constituit. Item Moyses utrumque habuit, cuius successor est 

 papa in novo testamento. Item ipse Petrus dixit domino: Ecce duo 

 gladiihic; ergo illi gladii aput Petrum tunc fuerunt. Item si quoad tem- 

 poralia imperator sub papa non fuisset. ergo de eis sub papa respon- 



^) Die Autorschaft dt^.s Alauns ist iliirch liiis frühere Cital von TanrreH misser Zweifel 

 •jesteilt. 



