Literalurg-escliichte der Compiliitiones antiquae etc. lTr«7 



Dass Damasus in Bologna dozirt habe, nahm man bisher an, 

 ohne dafür einen anderen Beleg anzuführen, als [vgl. v. Savigny V. 

 S. 162. Note «] die Notiz des Ms. Paris. 3925. a. 'Ineipit Summa 

 Magistri Damasii Bononiae composita de ordine iudiciario'. In diesen 

 Quästionen kommen nun einige Äusserungen vor, welche einen 

 besseren Beleg geben. Tit. de iudiciis. 'Sohitio. Si in extraneum 

 iudicem consentiat, potest resilire, si in iudicem suum, non. Puta, 

 quia in uno loeo habet plures iudices, sicnti Bononiae habent scolares 

 episcopum, magistrum smim. etiam potestatem habent, eligendi ex 

 Ulis, quem voluerint. Et si consentiant in unum iliorum ante litem 

 contestatam, non poterunt resilire, ut in illa si quis in (^y . 



Tit. de 7isiiris. 'Item pone, quod alicui Scolari, qui sub usuris 

 debet pecuniam, aportenhir de domo multi denarii, et alius Scolaris 

 accipiat illos denarios, antequam solvatur pecunia sub usuris debita, 

 sub hac conditione, quod ipse solvat creditori illius Scolaris, cui 

 pecunia fuit allata, sortem et usuras. Quaeritur, an sit haec usura 

 quantum ad scolarem, cui pecunia fuit allata? Et videtur, quod non, 

 quia Scolaris ille non recipit aliquod emolumentum de accomodata 

 pecunia ultra sortem. Ergo non est usurarius, quia usurarius est ille, 

 qui ultra sortem aliquid exigit, ut XIIII. Q. IUI. et c. plerique. Item si 

 Scolaris iste pro utilitate alterius solvisset sortem, et sortem et usuras 

 agendo posset consequi. ut eoctra de fideiussoribns , pervenit 

 /." ///. et c. constitntns. I.' I. Ergo multo fortius poterit ex- 

 cipiendo usuras retinere, cum pecunia processerit in utilitatem illius, 

 qui recepit: infra extra de iureiur. quemadmodum I.' III. 

 •§. Sed contra mirabile quid est, quod proponis. Non consideras, 

 quae cito sequatur conclusio. Aut Scolaris iste stipulatur slbi usuras, 

 aut creditori. Si sibi, non dubitat aliquis, eum esse usurarium; si 

 creditori, hoc est impossibile, quia alteri stipulari nemo potest, ut 

 Jnst. de hmtili stip. §. alteri, et usurae circa vinculum inscriptionis 

 non debentur, ut C. de usuris, quamvis. §. Solvat qui poterif . 



Dieses und andere Beispiele von Scholaren zusammengehalten 

 mit dem Tone der Darstellung, die offenbar Hörer voraussetzt, und 

 Bemerkungen, wie im Tit. de elect. zur 1. Qu. 'haec consuevit pro- 

 poni pro dominicair , beweisen offenbar sein Lehramt in Bologna. 



Um seine Methode noch besser zu kennzeichnen, mögen einige 

 interessante Quästionen Platz finden. 



