1 50 V. Schulte 



'De liis quue ßunt a maiore parte capitiili. 

 Quaeritur de illa decretali cum in ctmctis [c. un. h. t. Comp. I.], 

 uti'um, si sit consuetudo talis in ecclesia, quod non valeat factum 

 maioris partis c. (capituli), nisi totum coiisentiat c, an alio tempore 

 valere possit consuetudo talis? Et videtur, quod non, per illam decret., 

 quae dicit, quod etiam iurata consuetudo talis non est observanda, ut 

 ibi dicitur, et ita delinquunt utentes consuetudine tali, nee poterit 

 contirmari: extra de sym., non satis 1.' I. [c. 7. de sym. V. 2. Comp. 

 I.]. Item ^ui induxerunt consuetudinem talem contra ius et ea usi sunt, 

 non potiierunt bonam fidem habere, et ideo non potnit illa con- 

 suetudo praescribi, ut C. de agricolis et censitis, qnemadmodum 

 [1. 7. C. XI. 48], quae dicit: „non est dubium, eum esse malae tidei 

 possessorem, qui contra leges mercatur". Et est hoc erpressum extra 

 i. e. t. fraternitatis [c. 1. de bis q. f. a. m. p. c. III. 9. Comp. II.]. 

 §. Sed contra. Consuetudo inducta contra canones, si praescripta 

 sit, praeiudicat canoni in eo loco, ubi obtinet: extra III. de causa 

 poss. et propr. c. I. et de iudic, novit. Item dicit decretalis, quod 

 concessio beneficiorum non debet fieri a praelato sine consensu capi- 

 tuli, ut extra de his q. f. ab episc sine cons. C.cap. penult. 1.' I. Si 

 tarnen consuetudo habeat se in contrarium, solus confert, ut inira 

 extra de elect., cum ecclesia Vulterana [c. 16. I. 6. Comp. III.] et 

 de his q. f. a prael. sine cons. c, ea noscitur 1.' II. [c. un. III. 8. 

 Comp. II.]. Et quamvis consuetudine contraria tollatur indubitatum 

 est: f. de legib. et const., de quibus [fr. 32. Dig. I. 6.]. §. Solutio. 

 Si consuetudo inducatur contra ius naturale, seil, praecepta legis et 

 evangelii, illa consuetudo nulla longinquitate temporis confirmatur, 

 ut in illa non sane [lege: non satis\ Et hoc est, quod dicit aut.: 

 'male adinventae consuetudinis nullo tempore confirmantur' in aut. 

 ut nulli iudicum [Auth. Coli. IX. Tit. X.] §. uulli vero. Si vero 

 inducatur contra ius canonum consuetudo, tunc, si inducatur contra 

 ius tale, quod sit inductum in favorem utentium, consuetudine prae- 

 iudicabit iuri, quia possunt renuntiare iuri, quod pro ipsis est induc- 

 tum. Si vero inducatur contra ius inductum in favorem ecclesiae, non 

 praeiudicabit iuri consuetudo talis, nisi confirmetur a papa, ut in illa 

 fraternitatis' . Diese Stelle bietet zugleich einen interessanten Beleg 

 für die Auffassung der Glossatoren, die die consuetudo theils als 

 Statut fassen, theils an Fälle der s. g. praescriptio acquisitiva 

 denken. Vgl. meine Quellen S. 224 if. 



