290 Schulte. 



nihil aliud est, quam formam futurae litis declarare. Litis con- 

 testatio contra hoc indultum habita pro nihilo est, ut C. III. 

 b. 3. spatium (dict. Grat, ad c. 3) Authentica oferaturA 

 Edere debet actionem actor, ut deliberet reus, utrurn cedat an 

 contendat; et si putaverit desistendum cedat, si putaverit con- 

 tendendum instructus ad reluctandum veniat, ut C. III. q. 3. 

 spatium, authentica ojferatur. Si quis libellum ofFerat con- 

 ventionalein, iudex non debet aliter suscipere, nisi prius actor 

 exponat cautionem, quae constituitur in authentica generali- 

 ter Codicis de episc. et der. (ad c. 25. I. 3.), ubi dici- 

 tur:^ pudex provideat libellum pulsato non porrigi, nisi prius 

 actor fideiussionem praestet, quod usque ad linem litis perma- 

 neat, et si victus fuerit iniuste movisse litem expensarum suin- 

 tuumque nomine decimam partem quantitatis libello compre- 

 hensae pulsato restituat. Si fideiussorem dare non valeat, super 

 bis iuratoriam exponat cautionem.^ Qua cautione exposita voca- 

 tur reus, qui libellum non accipit, nisi praestita cautione, quae 

 taxatur in Auth. libellum/^ C. III. q. 3. spatium. Ea vero 

 exposita locum habet sequens in eodem §. auth. li. ojferatur 

 ei qui vocatur. (Cod. III. 9.) Editam autera actionem specialem 

 emendare licet et mutare. Emendare, ut, si prius intenditur in 

 minus, postea intendat in amplius, ut C. XII. q. 1. certe ego 

 sum (c. 18.) secundum cauonem. Secundum legem mutare 

 potest , dummodo intendat coaequeva i. e. ut beueficium actio- 

 nis reo sit salvum i. e. ut peraeque sit instructus, respondere 

 secundae, sicut fuerat instructus respondere primae. Sed de 

 huius actionis mutatione nil in canouibus reperitur. Quo iure 

 cauonum cuiusniodi actione intendatur, non requiritur, ut in 

 extrav. Alex, dilection.,^ nee non specialis alicuius exprimi- 

 tur actionis, praeterquam ingrati actio, per quam libertus eccle- 



1 Cod. de lit. cont. III. 9. 



2 Obwohl mau den reinen Wortlaut erwarten sollte, ist gleichwohl derselbe 

 nicht ganz, sondern abgekürzt gegeben, so dass er sich als wörtliches 

 Excerpt darstellt. 



3 Cod. de lit. cont. III. 9. 



* Es ist wohl gemeint die aus Comp. I. genommene Decretale in c. 6. X. 

 de iud. II. 1. — Ich habe im Texte keine Correctur vorgenommen, weil 

 der Sinn: nach den Canones brauche die specielle Bezeichnung der 

 Klage nicJit angegeben zu werden, deutlich ist. 



