Der Ordo iudiciariuB des Codex ßamtiergenBis 307 



tantum petieris. — Si quis plus petierit et cautionem dolose 

 extorserit, sed ante litem contestatam poenituerit, non damni- 

 ficabitur, quia simplex conatiis damno uon afficit, quia hie non 

 plus in iudicio petit sed petere vult ut C. XXXIII. q. 3. cogi- 

 tationis. 1 Post litem contestatam de quantitate falso adiecta 

 petitor convictus totius debiti summa multabitur. Tali iure con- 

 victus humani g-eneris inimicus in Christi certamine succubuit, 

 ut ait Leo papa: ^Siquidem persistit improbus praedo avarus- 

 que exactor et cum in Christum nihil iuris habebat, manus 

 iniecerat per iniustitiam , plus petendo debiti summa totius 

 evacuatur et genus humanum quod possidebat amisit/ Hie iure 

 civili. Si autem re aut loco aut causa plus petitur, ei causae 

 quod plus petitum est sportulas triplicabit. Porro si plus petit 

 tempore duplicantur induciae. Quid ergo dicemus, si post litem 

 contestatam non arguitur sed coniitetur? Mitius cum eo agen- 

 dum est ut D. L. presbyterum (c. 3.). Et hoc est, quod 

 aiunt quidam legistae, eum in sportulas duntaxat multari vel 

 ut alii dicunt, iite contestata sportulas triplicabit. 



XIV. De compensatione. 



Qui idem ipse et debitor et creditor est, ergo eius pen- 

 satur, cui debetur et qui debet ut XXVII, q. 2. §• item apo- 

 stolus (ad c. 18) et c. sunt qui (c. 19.) et c. Agathosa 

 (c. 21 ibid.) et in plerisque iuris domiciliis, ^ ubi dicitur, 

 quod vir tenetur reddere debitum uxori et ab ea debitum 

 potest exigere. Et ita compensatione debiti et crediti inter se 

 facta contributio, nisi forte ex consensu debitum remittant, et 

 ita compensatio potest intervenire, si obiiciatur et obiecta non 

 reprobetur ut XXXIII. q. 5. c. 1. ita tarnen si causa sit 

 liquida et non post multa certamina regulariter fit, compensa- 

 tio sive debeatur ex causa negotii sive ex causa maleficii, ut 

 XXII. q. 2. si quaelibet (c. 20) et C. XXXII. q. 4. dixit 

 in fine et C. XXIII. q. 5. quid ergo nisi (c. 6.) Currit com- 

 pensatio quatenus quantitates concurrunt ut C. XXIII. q. 5. 

 quid ergo nisi. Sed et dolus et negligentia, dolus cum dolo, 



1 Ist c. 14. D. I. de poen. Die Art, des Citats ist interessant, weil gewöhn- 

 lich de poenit. citirt wird. 

 2 Dieser hier mehrmals vorkommende Ausdi-uck ist sehr selten g-ebrauclit. 



20* 



