Der Orilo iudiciarius des Coflex Bambergensis. 315 



facit contra sententiam i. e. contra id quod se facere debere 

 secundum legem, ut XXIII. q. 5. si homicidinm (c. 41.) et 

 XXXIII. q. 2. quos deus (c. 18.). Et ita dicunt, hoc locum 

 habere in sententia non condemnationis sed absohitionis. Alii 

 dicunt, ad maiorem iudicem referendum. Alii dicimt, ita facien- 

 diim in causa civili, in criminali purgare debet iudex provin- 

 ciam a malis hominibus et ut eos puniat et reiiciat. Hoc ita, 

 si fuerint ei sabditi , porro alienigenas poterit eiicere, non 

 punire, ut XXIII. q. 4. si quis (c. 7.), uisi forte eins iuris- 

 dictionem sponte subierint ut XI. q. ]. pervenit et c. si 

 clericus (c. 39. 46.). Item nisi in ea provincia peccaverit, 

 ut III. q. 6. c. 1. et VI. q. 3. placuit (c. 4.) et de illis 

 (c. 5.). Sed observandum est iudici, ut se in adeundo facilem 

 praebeat, se tamen contemni non patiatur, sed nee in ulterio- 

 rem familiaritatem subditos admittat. Nam ex conversatione 

 aequaliter contemtus nascitur dignitatis. Sed nee in cogno- 

 scendo excandescere debet adversus eos, quos malos putat, sed 

 nee precibus calamitatoriis ' iudicem illacrimari oportet, ut 

 XXin. q. 4. est iniusta (c. 33.). Non est eonstantis et recti 

 iudicis, cuius animi motum vultus detegit. Sed nee in dictan- 

 dis sententiis iudices saevitate aut furore ducti sint praecipites, 

 ut XI. q. 3. summopere (c. 70.) et iudicantem oportet cun- 

 cta rimari, ut XXX. q. ult. iudi. (c. 11.). Illud sciendum 

 est, quia non licet iudici iustum vendere iudicium, nee testi 

 testimonium vendere, etsi liceat adyocato vendere iustum patro- 

 cinium et iuris consulto rectum consilium, ut XI. q. 3. non 

 licet (c. 71.) et XIV. q. 5. non sane (9. 15.). Diversitatis 

 haec ratio est: nam testis et iudex inter utramque partem ad 

 examen adhibetur, isti ex una parte consistunt. Qui enim non 

 recte iudicat et praemium remunerationis expectat, fraudem in 

 deo perpetrat, quia iustitiam, quae gratis impertiri debuit, 

 acceptione pecuniae vendit etc., ut XI. q. 3. qui recte (e. 66.). 

 Sed quaeritur, an iustitiam vendere sit symonia? Quod vide- 

 tur; cum iustitia virtus sit et inter praemia spiritualia compu- 

 tatur, videtur symoniam committere, qui iustitiam vendere vult, 

 ut I. q. 3. in templo (c. lO.). Dicunt quidam, quod, licet 

 vendere iustitiam sit pecatum, non est tamen symonia. Ibi enim 



1 Ob dies Schreibfehler f iii- c a 1 a m i t o s i s ist, bleibe dahingestellt. D u f a u g e 

 hat das Wort lüclit. 



