Der ürdo iiidiciiirius des Codex Bambergeusis. ö2\ 



lurare convincitur, quia licet has creaturas nominet, non tarnen 

 per eas iurat, quia non ad eas refert iuramentum sed ad eum^ 

 cui reliquiae sunt dedicatae, ut sit sensus: sie me deus 

 ad luvet et istae reliquiae i. e. sie opto meam salutem 

 a deo, cui hae reliquiae sunt dedicatae. Qui autem non prae- 

 nominato deo iurat per aliquam creaturam, puta per solem et 

 lunam , licet idem possit esse sensus seil, per virtutem eins 

 iure, qui ista creavit et regit, quia tarnen suspectum est ver- 

 bum et infirmis scaudalizatorium , prohibitum est , ne sie iure- 

 mus. — luratur aliquando extra iudicium, aliquando in iudicio. 

 Iuramentum extra iudicium quandoque a parte parti defertur 

 nee necessitatem habet, ut vel praestetur vel referatur. Prae- 

 stitum tamen vel remissum, delatum relatumve offert emolu- 

 mentum. In iudicio quandoque iuramentum a parte parti defer- 

 tur et hoc iudice approbante. Hoc delatum regulariter refertur. 

 Est etiam tertium iuramentum, quod ob probationis inopiam 

 actori vel a iudice reo defertur nee refertur. Primum conven- 

 tionale vel voluntarium est, secundum necessarium, tertium 

 iudiciale nuncupatur. Hoc ultimum non refertur. Ex duobus 

 prioribus uascitur actio et exceptio, ex tertio minime. Sacra- 

 mentum delatum et nondum praestitum potest revocari, sed 

 revocatum postea non debet referri. Delatum sacramentum 

 aperte parti in iudicio aut suscipitur aut non; susceptum aut 

 praestatur aut refertur; relatum non refertur. Ergo reus, cui 

 defertur, debet solvere vel iurare vel referre. Actor debet vel 

 desistere vel iurare vel referre. Sed per lustinianum permitti- 

 tur recusare. Quod est quartum membrum. Sane iurisiurandi 

 delatio non appellabit licet relatus appellare possit. Illud etiam 

 nota est dignum, quod iuramentum quandoque maiorem quan- 

 doque minorem, quam res iudicata, habet auctoritatem. Mino- 

 rem habet, quando minor contra iuramentum restituitur ut 

 C. si adver sus venditionem 1. 1. (Cod. IL 27.) et XXXI. 

 q. 3. c. 1. et XXVII. q. 1. c. 1. licet contra iudicium (iudi- 

 catuTu) restituatur. Maioris est auctoritatis , quia res iudicata 

 veritati praeiudicat, quod non potest sacramentum. Item scien- 

 dum est, quia procuratori non refertur recte, licet quandoque recte 

 deferat, puta si nominatim ei iniunctum fuerit vel generale 

 mandatum habuerit deferre, potest iuramentam deferre rei tutor 

 quoque curator oeconomus servus quoque et filius faniilias in 



Sitz!), d. phil.-Mst. Cl. LXX. Bd. III. llft. 21 



