320 Horiiwitz. 



mittantur, qui etiam manixs sint admoturi^ cum scribas, te 

 tantuin materiain colligere, alteri scriptionem mandaturus ; non 

 unius erit labor meo iudicio et forte necesse, ut multi sint, 

 qui ventilatis paleis g-rana colligant. Habuerunt enim et illi 

 viri boni, qui scripserunt, humanae ofFuscationis quaedam ' neque 

 tarn serena illuxerat superiori aetate veritas, attamen lignum 

 fumigans minime sufFocandmn et apium more non venenum, 

 quod aranea, sed rorem exsugere oportebit. Qua in re opus 

 erit iudicio et delectu, ut liberaliter institutus in doctrina rel- 

 ligionis et ueras sententias teneat ad resecandum ea, quae 

 parum veritati consentanea videbuntur aut quae infirmos pos- 

 sent remorari. Idoneus autem esset, quantum ego existimo, 

 Dominus Magister Nicolaus Gallus;^ placent enim mihi scripta 

 ipsius etiam hoc nomine, quod multa paucis methodice complec- 

 tatur. Ordinem, quem ^ sequitur, ego quoque in Cathalogo tuo, 

 saluo uestro et meliori iudicio, probarem. Quod vero ad maius 

 illud opus attinet, crediderim secundum materias distinguendum, 

 ut primum secundum capita . . . ^ errores circa doctrinam ab anti- 

 quis taxati recenseantur, deinde circa ceremonias et ritus, tertio 

 aduersus statum ac mores Praelatorum atque Ecclesiasticorum 

 a capite ad calcem. nihilominus adiici poterit, quo tempore, 

 per quem et ubi scriptum quodque sit.^ Campus erit latissimus 

 et miris coloribus depingi pro merito ppterunt. Nam huc refe- 

 renda, quae in conciliis a viris piis in medium producta ; articuli 

 etiam saniores inserendi, diuersi ritus ecclesiae Grsecorum 

 Orientalium atque Occidentalium, quomodo cumulati, quid quis- 

 que addiderit de suo, id ex historiis addi possent, et nounulli 

 nostra aetate quaedam ediderunt, ut D. Georgius Maior circa 

 Missam et alii alia, quae tamen utpote ex historiis antiquis 

 desumpta ut antiqua inter vetermu scripta numeranda essent. 



1 Früher stand: eo quod, wurde aber ausgestrichen. 



2 Ueber ihn u. A. P reger, M. Flacius Illyricus (passim) und Melanthonis 

 Opera VH. 972, VIU. 102, 915. IX. 519. Gallus, geboren zu Cöthen 

 a. 1516, stiub als Pfarrer zu Kegensburg 1570. 



2 Hierauf stand ,in cathologo' was N. später strich, darüber schi'ieb er 



dagegen: sec. tempotum seriem. 

 * Von hier an sind die letzten Silben der Zeilen nicht mehr oder nur 



sehr schwer zu lesen, da die Blätter arg verbunden sind. 

 •■* Oberhalb des Textes steht von Tengnagels Hand geschrieben: Methodus 



Historiae Ecclesiae. 



