16 
Ook op Java, vooral in het Oostelijk deel en de Zuidkust, doet 
zich de droogte van dezen moesson nog krachtig gelden. 
Op de kaart ziet men dat de windpijlen, de waterwegen volgend, 
zich over den geheelen Archipel verbreiden, echter met steeds kleinere 
lengten, d. w. z. kracht; daarbij wordt de lucht, door het strijken over 
het zeeoppervlak, voortdurend minder droog, en de scherpe tegen- 
stelling tusschen de beide moessons, die op de kleine Soenda-eilanden 
in het oog springt, is onder den equator voor een goed deel ver- 
dwenen, ofschoon nog merkbaar. Te Pontianak b.v. regent het over- 
vloedig gedurende het geheele jaar. 
Een merkwaardige rol speelt, in dit systeem, het eiland Sumatra ; 
op de Oostkust wordt de Oost-moesson, zij het ook zwak, in de straat 
van Malakka gevoeld; maar op de Westkust wordt hij noch op zee, 
noch op het land bemerkt. 
De geheele Westkust van Sumatra vormt een overgangsgebied, 
waar van een eigenlijken moesson geen sprake is; tot op rooo K.M. 
uit den wal worden dan ook onzekere winden aangetroffen, die een 
soort wervel vertoonen. 
Dergelijke wervels en onzekere winden treft men ook aan op 
Australië's Westkust en bewesten Kaapland. 
Een vaste wal, en als zoodanig is de kustlijn van West-Australië, 
voortgezet langs Sumatra's Westkust te beschouwen, verhindert de 
vorming van regelmatige winden. 
Deze windtoestanden spiegelen zich duidelijk af in den regenval; 
op Sumatra's Westkust, van Padang (45oo m.M.) tot Maleubeuh 
(4ooo m.M.), regent het vrij regelmatig het geheele jaar lang en zwaar; 
maar te Kotta Radja en Lhô-Seumawe waar, zooals reeds is vermeld, 
nu Westenwinden heerschen, is de regenval veel geringer, nl. 1700 
en 15oo m.M. 
Beschouwen wij nu de windkaart van Januari; nu wordt de lucht 
uitgeblazen uit Azië en opgezogen door Australië; over Britsch Indië, 
in de Arabische Zee en de Golf van Bengalen heerscht een krachtige 
Noord-Oost moesson, omdat de aanvankelijk Noordelijke wind door 
de omwenteling der aarde, naar rechts draait en Noord-Oost wordt. 
Bij den equator wordt deze strooming, wegens uitwijken naar 
boven in den opstijgenden equatorialen stroom, zwakker en buigt 
zich tevens naar het Oosten om, zoodat zij, in het Zuiden van 
