21 Klimaat, 
De zeewind is meestal krachtig en doet zich te Batavia het sterkst 
gevoelen te 2—3 uur n.m. met een gemiddelde snelheid van 3—s5 M. per 
sec; de landwind is veel zwakker en beiden dragen er toe bij om, bij 
de kustplaatsen, het klimaat meer gematigd te maken; diep in het land 
dringt de zeewind niet. 
De landwind, op den bodem zeer zwak, neemt met de hoogte 
toe en bereikt een maximum van + roo M. hoogte; maar ook hier 
slechts eene snelheid van 2 M. per sec. 
Daar de Westmoesson zijn oorzaak vindt in de opzuiging van 
Australië, moet deze luchtstrooming voornamelijk plaats grijpen in de 
onderste lagen en het is dus niet te verwonderen, dat JurGHUHN reeds 
heeft opgemerkt, dat deze luchtstrooming, in tegenstelling met den 
Oostmoesson, niet tot groote hoogten reikt. 
Volgens waarnemingen door Dr. van BEMMELEN met behulp van 
ballons verricht, bedraagt deze hoogte gemiddeld 5.4 K.M., maar op 
31 December rgog was zij niet meer dan 2 K.M. 
Deze gemiddelde grens van 5 K.M. komt juist overeen met de 
hoogte van de alto-cumuli (grove schaapjeswolken), die, volgens 
VAN BEMMELEN, de grens van den Westmoesson aangeven, waardoor 
hun ontbreken in den Oostmoesson wordt verklaard. 
Het tijdstip van het invallen van Oost- en Westmoesson ver- 
schilt aanmerkelijk van jaar tot jaar; alleen uit gemiddelde waarden, 
gewonnen over vele jaren, kunnen van deze tijdstippen gemiddelden 
worden afgeleid. Uit de observaties te Batavia verricht blijkt dan, dat 
de eerste Oostelijke componenten optreden omstreeks 6—r10 April, de 
eerste Westelijke componenten omstreeks 17 —21r November. 
