Bodem. 
Enleudene: 
Uit een landbouwkundig oogpunt beschouwd is de bodem op 
te vatten als de woonplaats der planten. Overeenkomstig deze op- 
vatting definieeren wij den bodem als een geheel van water, lucht en 
vaste deeltjes van verschillende grootte, hetwelk, voorzien van het 
noodige plantenvoedsel, als drager van eene plantenvegetatie dienen kan. 
De bodemkunde of pedologie is de leer van de vorming, de 
vervorming en de eigenschappen van den bodem. Aan de eene zijde 
grenst deze zelfstandige wetenschap aan de geologie, aan de andere 
zijde aan de botanie, terwijl zij zich van beide en van de chemie, 
physica, bacteriologie als hulpwetenschappen bedient. De geologie 
omvat het doode gedeelte der aarde, de bodemkunde het levende 
omhulsel, dat door de zonne-energie, door het atmosferische water 
en door organismen voortdurend veranderd wordt. Terwijl de geo- 
loog in het verweeren van de gesteenten een afstervingsproces ziet, 
is dit verschijnsel voor den bodemkundige de geboorte van een nieuw 
individu. De bodemkundige ziet den bodem leven en groeien en 
andere gestalten aannemen ; hij leert hem kennen in zijn jeugd, vol rijkdom 
en kracht; hij ziet den bodem meer en meer veranderen en ouder 
worden, om eindelijk als elk leven, dat in zich bergt de kiem van 
den dood, af te sterven en tot zijn oorsprong te keeren. En dit 
sterven van den bodem is voor den geoloog de geboorte van een 
nieuw gesteente. Of anders gezegd: Wij zien bij het verweeren van 
de gesteenten het stabiele evenwicht verstoord; uit een toestand van 
rust ontstaat een toestand van voortdurende verandering, die echter — 
gehoorzamend aan de natuurwetten — steeds minder metastabiele 
evenwichten opzoekt, om ten slotte weer te eindigen in den stabielen 
kristallijnen toestand. De geoloog stelt, in wat wij zouden kunnen 
