45 Bodem. 
opbouwen, hebben de volgende samenstelling. Kwarts is gekristalli- 
seerd kiezelzuur (SiOg). Leuciet is K9O AlsO3 4SiOg; kaliveldspaat of 
orthoklaas is K9O AlyO3 6SiOs; natronveldspaat of albiet Nay Als03 
6Si0g. De in de natuur voorkomende veldspaten bevatten gewoonlijk 
wisselende hoeveelheden kali en natron. Anorthiet is CaO AlyO3 
2Si0g. Anorthiet en albiet komen in verschillende mengingsverhoudingen 
voor, bijvoorbeeld in labrador, oligoklaas. Hoornblende en augiet zijn 
magnesium-calcium-ijzersilicaten met AlyO3 en Fes03. Kaliumglimmer 
of muscoviet is K9Al3Siz0jg. In tabel Il is opgenomen de procentische 
samenstelling van andesiet (van de vulkanen Merapi, Sawal (Cheribon) 
en Lawoe), van basalt (van de vulkanen Oengaran (Semarang), Slamat 
en Goentoer) en van de asch van den Merapi (volgens van LOOKEREN 
CAMPAGNE, Handelingen van het eerste Congres van het Algemeen 
Syndicaat van Suikerfabrikanten op Java, 1896), terwijl de analysen 
van de Kloetasch en de Djaranganasch aan MArr ontleend zijn, 
(Archief, 1907, 436). 
MPANBEE ER 
Ì Lalee st Praehis- 
ASCH ASCH 
IEEE torische 
, ANDESIET. BASALT. van den van den 
Í 5 nd asch van den 
Merapi. Kloet. É 
Djarangan. 
Kezelzuurs (SiO) rr verse 55.1 50.9 56.7 56.4 61.6 
Aluminiumoxyd (Al,O3) …… Ez 17.6 ) 6 18.5 16.3 
IZELORY A terne 8.7 10.5 Me 1E 47 
Mangaanoxydule.... 0.6 0.6 0.2 0.4 0.4 
Calciumoxyd (CaO)... 8.5 10.0 7-6 10.3 2.8 
Magnesiumoxyd (MgO)... 3-4 4.4 1.8 35 Ee 
Fn OSLO 1.5 1.5 21 0.7 3-1 
NEO NERO) 5.1 3-9 6.1 1.8 3-9 
Phosphorzuur (P,0;).... 0.18 0.26 0.27 0.5 0.06 
Macht Bretten ae stee oren ee 0.5 | 0.4 — 0.2 2.65 
GIOEKEreS ekeren enso | — | — — 0.4 4-25 
Uit de cijfers van de Merapi- en Kloetasch kan men zich eene 
voorstelling maken van wat de vulkanen aan het daglicht brengen. 
De praehistorische asch van den Djarangan vertoont door haar hoog 
gehalte aan chemisch gebonden water (gloeiverlies), zoomede door het 
lage kalkgehalte reeds eene sterke mate van verweering, waardoor ze 
in samenstelling dichter bij onzen bouwgrond staat; ze is gekenmerkt 
