50 
in dien korten tijd in een voor de planten gemakkelijk opneembaren 
vorm overgegaan. 
S 2 HET VERVOER VAN DE VERWEERINGSPRODUCTEN. 
In vlakke of zacht glooiende streken blijven de verweeringspro- 
ducten op het gesteente liggen, waaruit ze ontstaan zijn. Deze gronden 
worden oorspronkelijke of verweeringsgronden geheeten. 
Daar, waar de rotsmassa’s aan de oppervlakte treden, bestaat 
de bodem echter gewoonlijk uit hoogten en laagten, bergen en dalen. 
De werking nu van water, ijs enz. op de half verweerde rotsmassa’s 
der berghellingen heeft veelal eene verplaatsing van de verweerings- 
producten ten gevolge. Er kunnen zich daarbij nog verschillende ge- 
vallen voordoen, naargelang de helling meer of minder steil en de 
kracht van het vallende water meer of minder groot is. Nu eens 
wordt alles verplaatst, zoodat de rotsen steeds kaal blijven, niet met 
een bouwgrond bedekt worden; dan weer worden slechts de fijnere 
deelen met het water meegevoerd en blijven de rotsen toch bedekt, 
ofschoon met minder vruchtbaar puin dan in geval de helling gering 
is. Uit de weggevoerde verweeringsproducten worden elders bouw- 
gronden gevormd. Zij bezinken nl. daar, waar het water tot rust 
komt of zijne stroomsnelheid geringer wordt; eerst de grootere stukken, 
het puin; dan de fijner verdeelde, het zand; en eindelijk de fijnere, 
het slib. Door schuring en wrijving van de verplaatste deelen over elkander 
en over den rotsachtigen bodem worden de verweering en de afronding 
niet weinig bevorderd. Op deze wijze ontstaat eene tweede groep van 
gronden, die men verplaatste zou kunnen noemen, maar die gewoonlijk 
afgespoelde of aangespoelde of aangeslibde gronden worden geheeten. 
Het transport van de verweeringsproducten geschiedt door de kracht 
van het stroomende water of van zich voortbewegende ijsmassa's. De 
ijsmassa's voeren mee keien, grind, zand en leemig poeder en zetten 
deze bij het smelten af De aldus afgezette massa's, de zoogenaamde 
moreenen, vertoonen, overeenkomstig hunne vormingswijze, niet de 
minste laagsgewijze structuur. Ook bij het vervoer door water kan 
eene gelijktijdige afzetting van deeltjes van verschillende grootte plaats 
vinden, indien de snelheidsvermindering plotseling intreedt. Gewoonlijk 
is echter de snelheidsvermindering van het stroomende water vrij ge- 
leidelijk en bezinken de deeltjes naar gelang van hunne grootte. Waar 
