51 Bodem. 
de stroom zeer sterk is, worden zelfs grovere deelen meegevoerd; de 
allerkleinste deeltjes bezinken eerst, waar de rivieren in meren over- 
gaan of aan de mondingen (deltavorming). Hoe verder van zee, des 
te grover zijn de deelen; hoe dichter bij zee, des te meer kleine 
deeltjes treft men in het slib aan. Deze scheiding van het slib in 
grootere en kleinere deelen kan men ook zeer goed op sawah's waar- 
nemen, daar, waar met slibhoudend water, afkomstig van hooger 
gelegen sawah's, wordt geïrrigeerd. Op een gegeven punt stroomt 
het water door eene opening in een „galangan” (dijkje) over het te 
irrigeeren veld. De stroomsnelheid neemt van deze opening af vrij 
regelmatig af en zoo ziet men eerst de grovere deeltjes zich afscheiden 
en hoe verder van de opening hoe fijner de deeltjes worden. 
In vulkanische streken vindt na eene uitbarsting een ontzaglijk 
transport van door den vulkaan uitgeblazen producten plaats. Zoo deelt 
JureHunN mede, dat bij de uitbarsting van den Goenoeng Idjen in 1817 
deze zulk eene ontzettende hoeveelheid asch over de omringende 
landstreek uitstortte, dat de takken der boomen onder den last be- 
zweken en bamboehuizen instortten, terwijl een modderstroom (water 
met vulkanische asch en zand) naar beneden stroomde, die rotsblokken 
met zich voerde, boomen ontwortelde en alles vernielde, wat hem in 
zijne vaart stuitte. Deze modderstroom vernietigde o.a. een uitgestrekt 
woud, waarvan geen spoor overblee: en overstroomde het geheele 
laagland. Een andere modderstroom deed de Kali Tikoes en de Kali 
Poetih tot een bergvloed aanzwellen, welke de ver verwijderde streken 
der Noordelijke strandvlakte overstroomde. Velden en dorpen werden 
onder water gezet, bruggen vernield, wegen doorgespoeld en onbruik- 
baar gemaakt, waterleidingen door modder en boomstammen verstopt, 
enz. Toen het water was weggezakt, bleef eene zóó groote hoeveelheid 
asch en modder op de velden liggen, dat aan geen beplanten van 
den bodem kon worden gedacht. Dat dit echter reeds twee jaar later 
geschieden kon, bewijst wel, hoe snel in de tropen de basische erup- 
tiefgesteenten verweeren. 
Om zich een beeld te vormen van de hoeveelheid asch en 
steenen, die bij Één uitbarsting door een vulkaan soms worden uitge- 
worpen, zij hier vermeld, dat in 1894 de Galoengoeng 22 millioen M*. 
asch en steenen uitblies; eene hoeveelheid, voldoende om 220.000 
hectaren met eene laag van één cM. dikte te bedekken. 
Deer I 4 
