In Nederland zijn de omstandigheden nu zoo, dat de fijnste der 
door de rivieren aangevoerde deelen de meeste plantenvoedingsstoffen 
bevatten, derhalve het vruchtbaarste zijn; de grovere deelen, die 
verder van zee worden afgezet, zijn over het algemeen zandiger, dat 
wil zeggen rijker aan kwartsdeeltjes. Op Java echter, waar hoofd- 
zakelijk basische eruptiefgesteenten het materiaal voor de bouwaarde 
leveren, kan dit geheel anders zijn, zooals uit het volgende blijkt. Bij 
het reeds vermelde onderzoek van PRINSEN GEERLUGS werden drie 
monsters sawahslib verzameld, dat door dezelfde rivier was aangevoerd 
en waarvan één bezonken was op 20 paal afstand van zee, één op 
ro paal en één dicht bij zee. In het eerste monster waren 40 0/9 fijne 
deeltjes, zoogenaamde klei, aanwezig, in het tweede monster 75 0/9 
en in het laatste Sr 0/. Maar terwijl het eerste monster 2.5 0 totaal 
kali bevatte, waarvan r.4 0/g in verdund zuur oplosbaar, bedroegen deze 
cijfers voor de beide andere monsters respectievelijk 1.5 0/ (o.5 0/0) 
en 1 0/, (o.4 9). Dit is tevens een bewijs voor de snelheid, waarmede 
de verweering plaats grijpt. Reeds gedurende het verblijf in de rivier 
is dit slib dermate ontleed, dat de dubbelsilikaten van kali, natron, 
ijzeroxyd en aluinaarde, die den bergsteen uitmaken, uiteen zijn ge- 
vallen, de oplosbare kali- en natronverbindingen in het water zijn op- 
genomen, terwijl de minder oplosbare ijzer- en aluminiumsilikaten zich 
in het fijnste slib hebben opgehoopt. Het minst verweerde slib, dat het 
armste was aan kleibestanddeelen, was derhalve vruchtbaarder dan het 
fijnere, meer verweerde. 
De hoeveelheid slib, die door de rivieren meegevoerd wordt, is 
uit den aard aan groote schommelingen onderhevig. Wanneer door 
het smelten van de ijsmassa’s de rivieren tot breede snelvlietende 
stroomen aanzwellen, of wanneer tengevolge van de hevige regens de 
riviertjes op Java in den natten moesson in woeste bergstroomen her- 
schapen worden (bandjir), zal veel slib worden meegevoerd. Neven- 
staande afbeelding (fig. 4), overgenomen uit het Paarboek van het 
Departement van Landbouw in Nederlanasch-Indtë (19og), doet ons de 
verwoesting door de overstrooming van de Tjikakapa zien. 
De rivieren van de tropen vervoeren meer en fijner slib dan die der 
gematigde luchtstreken. Een slibgehalte van roo gram per MS3. is voor 
Europa vrij hoog; rivieren op Java vervoeren in gewone tijden van 
300—90o gram per M3. Bij bandjirs kan het slibgehalte volgens Monr 
