54 
Hierdoor wordt althans ten deele verklaard, waarom de voor de suiker- 
cultuur in gebruik zijnde Java-gronden, niettegenstaande hun soms laag 
gehalte aan phosphorzuur (P3O3) en kali (K3O), toch in vele gevallen 
schijnbaar niet dankbaar zijn voor eene bemesting met deze bestand- 
deelen. Een rietoogst van rooo picol onttrekt per bouw ongeveer 
ro KG. stikstof, 76.8 KG. kali en 17.5 KG. phosphorzuur aan den 
grond. Er kunnen zich nu gevallen voordoen, waarbij het sawahslib 
meer kali en phosphorzuur aanvoert dan er dôor de gezamelijke oogsten 
(riet en rijst) wordt weggevoerd. En dan blijven de met het sawah- 
water in oplossing aangevoerde stoffen nog buiten beschouwing. 
Niet alle slib is echter vruchtbaarmakend. Zoo werden indertijd 
klachten geuit over het verschijnsel, dat het slib van sommige rivieren 
in het stroomgebied der Serajoe (Java), met het irrigatiewater op de 
sawah’s gebracht, deze bederft, in plaats van de vruchtbaarheid te 
verhoogen. Monr behandelt deze kwestie uitvoerig in zijn onderzoek 
naar het slibbezwaar van eenige rivieren in het Serajoedal. Hem bleek, 
dat in het bijzonder die rivieren in een kwaad boekje stonden, welke 
eene groote hoeveelheid wit slib afvoerden. Dit slib ter plaatse „wadas 
simping” (wadas — harde laag, simping — oesterschelp) geheeten, 
ontleent zijn naam aan het glanzige oppervlak, hetwelk het slibhuidje 
vertoont, wanneer op de sawah's of ergens langs den rivieroever een 
plas van dit slibwater uitdroogt. Het water ontleent zijne eigenaardige 
witte kleur aan het uiterst fijne kwartszand, waarvan de korrels slechts 
o.1—o.or mM., ja voor een groot deel niet meer dan van o.005—o.oo1 
mM. groot zijn. Schadelijke bestanddeelen in chemischen zin, als planten- 
vergiften, bevat dit slib niet; het is ook even rijk als andere slibsoorten 
aldaar aan plantenvoedende bestanddeelen. De schadelijke werking 
van het witte slib is uitsluitend van physischen aard en komt geheel 
neer op de afsluiting van de bodemoppervlakte bij het indrogen. Mour 
meent, dat de schadelijke werking van het grijze slib door eene doel- 
matige grondbewerking niet alleen opgeheven, maar zelfs in gunstigen 
zin kan worden veranderd. 
Behalve door ijs en water kan het vervoer der verweeringspro- 
ducten ook door den wind geschieden. Voorbeelden van bodemvorming 
door wind leveren onze zeedwenen en zandstuivingen. Tot de aeolische 
vormingen (van aeolus = wind) moet volgens de tegenwoordige op- 
vattingen ook de loess gerekend worden. Loessvorming vindt men in 
