Ye) 
plaats. Ook de temperatuur is hier van grooten invloed. In het zonnige, heete 
klimaat wordt de van de planten afkomstige organische stof veel sneller 
verteerd, zelfs in verhouding tot de veel grootere aanvulling door nieuwen 
plantenafval, dan in een minder warm klimaat het geval is. Dienovereen- 
komstig constateerde VAN LOOKEREN CAMPAGNE bij een onderzoek van ver- 
schillende Java-gronden in de hoogst gelegen gronden een hooger humus- 
gehalte dan in de lager gelegene. Zelfs zal in een heet klimaat met veel 
regenval humusvorming zich wel voornamelijk tot boschgrond beperken. 
Humus nu heeft een groot bindend vermogen voor basen en gaat dienover- 
eenkomstig de uitwassching van den bodem tegen. Bovendien geeft een 
bosch minder zakwater dan het vrije veld (zie ook blz. 131) en er spoelt 
ook minder mechanisch van den bodem weg. Alles redenen om vooral 
in het nat-tropische klimaat, waar de verweering toch al zoo snel verloopt, 
den bodem, vooral op hellingen, door bosch tegen uitwassching en 
afspoeling te beschermen. 
Toch vormt zich in heet-natte luchtstreken zelfs onder bosch 
niet altijd humus; bijv. in zandige gronden, waar de lucht goed kan 
indringen. Ter nadere toelichting zij het vergund het volgende aan 
vaN Bijrerr (Handelingen van het zesde congres van het Algemeen 
Syndicaat van Suikerfabrikanten op Java, gehouden Maart 1903, blz. 
36) te ontleenen: 
„Velen Uwer zullen zich ongetwijfeld een juist denkbeeld 
kunnen vormen, wat oerboschgrond is en alleen de aanwezigheid 
van een dicht en ondoordringbaar woud «zal voor de meesten reeds 
aanleiding genoeg zijn tot het besluit, dat daaronder ook een losse, 
vochthoudende grond, vooral rijk aan organische resten, rijk aan 
humus, zal worden aangetroffen; in één woord, een grond van 
groote waarde voor de cultuur. 
Toch moet men, in de tropen althans, alleen met de weten- 
schap, dat er in een streek een oerbosch aangetroffen wordt, voor- 
zichtig zijn om er dadelijk uit de concludeeren, dat, wanneer dat 
bosch nu maar eenmaal gekapt ís, men als vanzelf sprekend een 
humusrijken oerboschgrond, voor de cultuur geschikt, achterhoudt. 
Een karakteristiek voorbeeld van het tegendeel werd mij uit 
eigen ervaring bekend in een der landstreken van Sumatra's Oostkust, 
waar de grond met een zwaar, bijna ondoordringbaar bosch bedekt 
was en toch bij nader onderzoek in het geheel niet gekenmerkt 
