62 
draadschimmels, die bij de zure humusvorming werkzaam zijn. Niet 
alleen in een bosch, ook op de heide kan zich zure humus vormen; 
de zode of plag vertoont dan eene zeer dichte structuur en is zeer 
taai, tengevolge van het weefsel, dat donkerbruin gekleurde schimmel- 
draden met de doode en levende wortels der heideplanten vormen. 
Deze draadschimmels ontwikkelen zich welig in zure gronden; ze 
naaien de afgevallen bladen en takjes met de doode wortels tot een 
dicht kleed samen, dat de lucht verder afsluit. 
Op de vorming van zuren humus is ook de plantensoort van zeer 
veel invloed. De beuk vormt eerder zuren humus dan de eik; heide 
(Calluna en Erica) geeft een zeer dichten zuren humus. Vooral in beuke- 
bosschen komt dikwerf droogveen in groote samenhangende lagen voor. 
De spar daarentegen vormt geen groote hoeveelheden onverzadigden 
humus, misschien omdat de humus van de spar rijk is aan was- en 
harsachtige lichamen. 
In hoe korten tijd zich onder gunstige omstandigheden zure humus 
vormen kan, beschrijft RAMANN van een beukenbosch bij Haarlem, waar zich 
in ongeveer 70 jaar eene laag zure humus van ro —15 cM. gevormd heeft. 
b. Veenvorming. Indien de ophooping van de plantenresten on- 
gestoord haar gang kan gaan, vormt zich veen (laagveen, moerasveen, 
hoogveen). Men is langen tijd de meening toegedaan geweest, dat in 
de tropen geen veenvorming plaats zou vinden. Toch komen op de 
groote Soenda-eilanden zonder eenigen twijfel veenformaties voor. 
Reeds van Bijrerr beschouwde in 1896 de aan de Deli-kust voor- 
komende paja's als laagveenvorming. Voor eene uitvoerige beschrijving 
van deze veenvorming zij verwezen naar Monr (Weber Moorbildungen 
in den Tropen van Dr. E. C. Jur. Morr, Bulletin du Département 
de | Agriculture des Indes Néerlandaises, rgo8, XVII; zie verder de 
afbeelding van eene paja, in Hoofdstuk V, blz. 142). 
N 4. GANG VAN HET BODEMVORMINGS- EN VERVORMINGSPROCES. 
Humied en arted klimaat. Van groote beteekenis voor den gang 
van het geheele bodemvormingsproces en voor de daarbij ontstane 
producten is het klimaat, vooral wat de temperatuur en de vochtigheid 
betreft. Uit een bodemkundig oogpunt onderscheidt men humiede 
en ariede gebieden. Streken, waar de regenval de verdamping overtreft, 
