10 
in dit proces spelen, is het tegenwoordige product van deze verweering, 
dat is de klei, op te vatten als een complex van verweeringssilikaten 
en -humaten, waarin de basen (kalk, magnesia, kali en natron) en 
ook het phosphorzuur gebonden zijn en van kleine hoeveelheden on- 
verweerd veldspaat, augiet, glimmer enz. en min of meer groote 
kwantiteiten onverweerd kwarts. 
Jij de verweering bijvoorbeeld van kaliveldspaat, dat is Al,O3 
6SiOj K90, tot klei, moet men zich derhalve voorstellen, dat een 
gedeelte van de kali en het kiezelzuur en ook, doch in mindere mate, 
van het aluminiumoxyd wordt weggevoerd en water wordt opgenomen. 
Er ontstaat eene amorfe verbinding AlyO3 aSiO3 bK30 cH9O, waarin 
a kleiner is dan 6 en b kleiner dan r, terwijl ce verschillende waarden 
kan hebben, al naar gelang van den vochtigheidstoestand. (Zie blz. 83 
onder absorptieverbindingen). Naarmate de verweering verder voort- 
schrijdt worden a en b kleiner. 
In het bovenstaande is de aandacht gevestigd op den overwegenden 
invloed, dien het klimaat op het verweeringsproces heeft. Ook moeder- 
gesteente en de gesteldheden van het terrein zijn op het bodemvormings- 
proces van invloed, maar deze invloeden treden, zoowel in een uitgesproken 
humied als in een uitgesproken aried klimaat op den achtergrond. 
sezit het klimaat echter een minder uitgesproken karakter, zijn de drie 
factoren, die het klimaat beïnvloeden: warmte, neerslag en wind, 
meer regelmatig verdeeld, dan treden bodemvormingen op, die mede 
van de plaatselijke gesteldheden afhangen. 
Dat de verweering bijv. in het half humiede klimaat van Nederland 
inderdaad al zeer van plaatselijke gesteldheden afhangt, moge aan de 
volgende voorbeelden worden toegelicht. 
In de eerste plaats oefent in dit halfhumiede klimaat de physische 
gesteldheid van den bodem invloed uit. Immers een zandgrond verhoudt 
zich ten opzichte van de hoeveelheid water, die afvloeit, anders dan 
een kleibodem, hetgeen uit de volgende berekening duidelijk zal worden. 
Stellen we bijv. dat de kleigrond een watercapaciteit van 25 volume- 
procenten bezit en de zandgrond van 5 volumeprocenten, dan zal, 
wanneer beide gronden uitgedroogd zijn, een regen van 200 millimeter 
den kleibodem tot 4 X 200 millimeter —= 8 decimeter met water verzadigen. 
5) 
: 5 800 ane : 
De zandgrond is echter al door — —= 4o millimeter regen tot die 
20 
4 
