{2 Bodem. 
de schrijvers zijn de iĳzerverbindingen, die bij verweering uit den 
magnetiet van de puimsteentuffen ontstaan, door den plantengroei 
aan de oppervlakte geconcentreerd; het is een soort van grasijzererts 
(Raseneisenstein). 
Padas. De naam padas wordt op Java gebruikt voor alle hardere 
of vastere massa’s in of onder een zachteren grond. Opvallend is het, 
dat in het groote geologische werk over Java en Madoera van VERBEEK 
en FENNEMA de naam padas geen enkelen keer voorkomt. In zooverre 
dergelijke formaties door deze onderzoekers zijn waargenomen, zijn ze 
beschreven als tuffen. Wij willen ons hier houden aan de onderscheiding, 
die Marr maakt en onder tuffen verstaan de door eene beginnende 
verweering vast geworden losse vulkanische massa's met kiezelzuur 
als cement, terwijl wij de vaste, min of meer rood gekleurde lagen, 
in den alluvialen cultuurbodem padas zullen noemen. 
De los gebroken stukken padas vertoonen dikwijls eene in het oog val- 
lend geringe vastheid; meestal laten ze zich gemakkelijk met de hand ver- 
brokkelen en zelfs met de vingers tot gruis wrijven ; ze komen derhalve, 
wat physische geaardheid betreft, met de humuszandsteen-formatie 
overeen. 
Ook wat de wijze van ontstaan betreft, bestaat er analogie tusschen 
de humuszandsteen- en knikformaties en de padas. De door het regen- 
water in oplossing gebrachte verbindingen worden naar diepere minder 
verweerde of drogere lagen meegevoerd, waar de kolloïdaal opgeloste 
stoffen zich gedeeltelijk afzetten en harde lagen kunnen vormen. Ook 
daar, waar de benedenwaarts gerichte waterstroom het grondwater, 
dat rijk is aan opgeloste stoffen, ontmoet, vindt padasvorming plaats. 
Volgens onderzoekingen van Marr is het bindmiddel van de roode 
padaslagen, naar alle waarschijnlijkheid, ijzeroxydehydrogel, al blijken 
ook reeds zeer kleine hoeveelheden ijzer in staat te zijn harde lagen 
te vormen; humus is in de padaslagen nagenoeg niet aanwezig. Dat 
het bodemzakwater soms zeer ijzerrijk is, kan in de goten in de suiker- 
riettuinen en aan de hellingen van ravijnen waargenomen worden, 
waar zich op verschillende plekken, waar het water met de lucht in 
aanraking komt, roode strepen van ijzeroxydehydraat afzetten |). 
I) Zie verder over witte padas. TH. Marr, Archief voor de Javasutkerindustrie, 
1907, 61—63. 
