87 
gevaar voor uitwasschen en te sterke concentratie van de bodem- 
oplossing bestaat, maar toch in zoodanigen vorm, dat ze voor de plant 
opneembaar zijn. De meest gangbare opvatting omtrent de wijze, waarop 
de plantenwortels deze door den bodem geabsorbeerde plantenvoedings- 
stoffen opnemen, is wel deze, dat dit plaats vindt door de oplossende 
werking van het steeds koolzuurhoudende bodemwater. 
Het is de vraag of deze opvatting wel juist is. Er is alle reden 
om aan te nemen, dat de door Gaxs langs kunstmatigen weg bereide 
aluminaat-silikaten, door dezen onderzoeker permutieten genaamd, de 
basen op dezelfde wijze binden en aan de plantenwortels afstaan als 
de bodemaluminaat-silikaten. Nu is uit onderzoekingen van den Rus 
PRIANISCHNIKOW verder gebleken, dat de plantenwortels niet in staat 
zijn het kalium uit kaliumpermutiet op te nemen, wanneer het kalium- 
permutiet zonder een enkel ander zout gegeven wordt. De proef werd 
zóó ingericht, dat de plantenwortels gedeeltelijk uitkwamen in een pot 
met alle plantenvoedingsstoffen op kali nà, gedeeltelijk in zand met 
enkel kaliumpermutiet. Werd daarentegen de kaliumpermutiet met de 
andere zouten gemengd, dan bleek de permutietkali even goed opneembaar 
als bijv. het kalium uit kaliumchloride. Het zijn dus de omzettingen, 
welke zich tusschen de verschillende meststoffen onderling afspelen, 
die de permutietkali voor de plantenwortels toegankelijk maakt. En 
wat bij deze proeven in zandcultures plaats vindt, vindt ook plaats in 
den bodem; doch daar is het proces nog ingewikkelder, omdat daar 
ook omzettingen tusschen de meststoffen en het absorbeerend bodem- 
complex mede in het spel komen. 
Absorptief verzadigde en onverzadigde gronden. De bodem bevat 
dus in het absorbeerende bodemcomplex (silikaat-humaat-complex) een 
reservoir, waaruit de planten den noodigen voorraad — zoowel water 
als plantenvoedingsstoffen — putten kunnen. Men kan zich het beste 
voorstellen, dat er bij de verzorging van de planten met water en 
voedingsstoffen een strijd gevoerd wordt tusschen den bodem en de 
planten. Het verloop van dezen strijd hangt natuurlijk in de eerste 
plaats af van het gehalte van den bodem aan absorbeerend materiaal, 
dat is dus van het gehalte aan het absorbeerende silikaat-humaat-complex. 
Kleigronden, die veel van dit complex bevatten, staan sterker in dezen 
strijd tegenover de planten dan zandgronden. Verder komt het er op 
aan of het absorbeerende bodemcomplex meer of minder met basen 
