89 Bodem. 
zadigd aan basen, maar staat toch nog wat van zijn base aan het 
lakmoes af en kleurt dit blauw. 
Natuurlijk kan nu ook een kleigrond zoo arm aan basen zijn, dat 
hij omgekeerd iets van de base uit het blauwe lakmoespapier tot zich 
trekt en het papier rood kleurt. 
Wanneer een hoogveengrond blauw lakmoespapier rood kleurt, be- 
hoeft dit nog geen bewijs te zijn voor de aanwezigheid van vrije zuren 
in dezen veengrond. De roodkleuring van het lakmoespapier kan ook een 
gevolg daarvan zijn, dat de sterk onverzadigde hoog veengrond de base aan 
de blauwe lakmoeskleurstof onttrekt en het plantenzuur hieruit vrijmaakt. 
Een alkalisch reageerende bodem is op grond van de reactie 
tegen lakmoes dus nog niet verzadigd te noemen; immers ook on- 
verzadigde gronden kunnen nog zeer goed alkalisch reageeren ten opzichte 
van lakmoes. Maar eene zure reactie is in allen geval een blijk van 
sterke onverzadigdheid; een dergelijke bodem heeft groote behoefte 
aan eene bemesting met basen (Zie verder over de bemesting met kalk, 
S 8, blz. 99 en roo). 
Absorptievermogen en bemesting. Men zal thans ook goed begrijpen, 
wat bij de bemesting van een bodem, ruim van silikaat-humaat-complex 
voorzien, met de meststoffen geschiedt. Men bemest in dat geval, zei 
Murper reeds voor meer dan 5o jaar, niet de planten, maar den bodem. 
Bij eene kalibemesting zal het bedoelde complex zich van de kali meester 
maken en in de plaats van deze kali zullen die basen (CaO, MeO) vrij 
komen, welke in dit complex ruim voorhanden zijn. Op deze wijze 
werkt eene kalibemesting tegelijk als eene kalk- en magnesiumbemesting 
en omvrekeerd. Een ander voorbeeld. Men heeft gevonden, dat in 
sommige gevallen zwavelzure ammoniak door toevoeging van keukenzout 
beter werkt. Dit wordt zeer waarschijnlijk niet alleen veroorzaakt door 
eene directe werking van het natrium, maar ook, doordat de in het 
absorbeerende bodemmateriaal vastgelegde ammoniak door natrium wordt 
vrijgemaakt. Op dezelfde gronden kan men zeggen, dat eene bemesting 
met kalkzouten tegelijk eene bemesting met kali, magnesia en ammonia is. 
Het bovenstaande geeft ook eene verklaring van een verschijnsel, 
dat sommige suikerplanters hebben opgemerkt. Bij bemesting van een 
bodem, waarvan het absorbeerende complex rijk is aan basische 
oxyden (vooral kalk en ijzer) met ammoniumsulfaat, ontwijkt soms 
ammoniak. In een geval, dat var BijrerT mededeelt, was kalk nage- 
