98 
dan wordt er zeker geen goed milieu voor de komende tabakswortels 
geschapen. En in zoo'n geval kunnen wij ons voorstellen, dat de lalang 
beter voldoet dan bosch (zie Mededeelingen Deli Proefstation se jrg, 348). 
Wij hebben het bovenstaande nog eens in het midden willen 
brengen, omdat het misschien gegevens bevat, die mede kunnen leiden 
tot het oplossen van het vraagstuk van den wisselbouw op Deli. 
Onderzoektngen van Kobus en Marr. Met een enkel woord mogen 
hier ten slotte de onderzoekingen van Korus en Marr besproken worden 
(Archief Fava-Suikerindustrie). De directe aanleiding tot deze onder- 
zoekingen was het afsterven van suikerriet, dat vooral in Oost-Java op 
een aantal ondernemingen werd waargenomen (wertelrot). Waarnemingen 
omtrent dit afsterven leidden tot de veronderstelling, dat men hierbij 
niet met eene ziekte van het riet te doen had, maar met vergiftigings- 
verschijnselen, wier oorzaak in den bodem te zoeken was. Het doel 
van dit onderzoek was dus, om na te gaan of inderdaad een der grootste 
voordeelen van de zoo noodige intensieve grondbewerking ná de natte 
rijstcultuur daarin gelegen was, dat hierdoor eene sterke verkruimeling 
werd verkregen, waardoor het toetreden van zuurstof weder mogelijk 
werd gemaakt. Reeds in 1906 trekken de onderzoekers de conclusie, 
dat men voor zuurstofgebrek op verre na zoo bang niet behoeft te zijn, 
als men zoude verwachten, naar aanleiding van de steeds weer herhaalde 
opmerkingen betreffende de onvoldoende doorlatendheid van den bodem 
voor lucht. In r9go8 uit Marr zich nog positiever en beschouwt de volgende 
punten als met voldoende zekerheid bewezen: Onze gronden hebben 
eene relatief zeer groote doorlatendheid voor lucht. De door ons vroeger 
geconstateerde groote verschillen in het koolzuurgehalte van de bodem- 
lucht in dicht bij elkander gelegen plekken worden veroorzaak door 
verschil in koolzuurproductie op die plekken zelf en niet of slechts in 
zeer geringe mate door koolzuurophooping als gevolg van de on- 
doorlatendheid. Deze groote doorlatendheid voor lucht maakt, dat 
humuszuren niet in schadelijke hoeveelheden kunnen ontstaan en het 
nut van het uitzuren kan dus niet daarin bestaan, dat deze daardoor 
zouden verdwijnen. Het uitzuren doet veel meer nut als een middel 
ter verbetering der mechanische structuur van den grond, die bij het 
openliggen gelegenheid krijgt door herhaald uitdrogen en vochtig worden 
weer in de vroegere kruimelstructuur over tegaan, die in den tijd, dat 
hij bebouwd was, gedeeltelijk verloren was gegaan. Door deze structuur 
