104 
Aangezien nu juist al deze roode en roodbruine gronden in Indië 
meerendeels bezig zijn te lateritiseeren en dus een vrij basisch silikaat 
bevatten, heeft VAN BEMMELEN vroeger gemeend, dat er verband bestond 
tusschen de basiciteit van het verweeringssilikaat en de plasticiteit van 
den bodem. Zooals reeds gezegd, komt het ons voor, dat in de elkander 
onderling uitvlokkende werking van de ijzer- en kleideeltjes de oorzaak 
van de betrekkelijk geringe plasticiteit van deze gronden gezocht 
moet worden. 
Zooals reeds werd opgemerkt, gaat de plasticiteit bij verhooging 
van het gehalte aan meer zanderige deelen (stofzand) achteruit. Zoo 
was bijv. de plasticiteit }) van eenige door Monr onderzochte gronden 
uit Demak resp. 33, 27 en 18, wat overeenkwam met het afnemende 
gehalte van deze gronden aan fijne kleideeltjes (kolloïdale klei). Merk- 
waardig is het nu echter te zien, hoe gelijktijdig de kracht van samenhang 
in absoluut drogen toestand in volkomen omgekeerden zin verloopt 
(48, 71, 96). Kollofdale klei moge dus het bindmiddel bij vitnemendheid 
zijn en dit in natten toestand volkomen tot ieder gehalte in den grond, 
als de grond droog is, gaat — boven zekere grens — met vermeerdering 
van de klei de samenhang verloren, de grond barst en valt uiteen. 
Vandaar, dat de gronden, die droog de hardste kluiten geven, dezulke 
zijn, die naast een flink gehalte aan klei een even flink gehalte aan 
stof en stofzand bevatten. 
1) Zie voor de beteekenis van deze cijfers o.a. Physisch Bodemonderzoek door 
Dr. D. J. Hissink, Zudische Mercuur van 2 Juni 1916, welk artikel gewijd is aan eene 
bespreking van Dr. Mour's mededeeling: „De methoden van ATTERBERG ter bepaling van 
Consistentiecijfers en de uitkomsten daarmede verkregen aan gronden van Java en Madoera”. 
