Bodem. 
HOOFDSTUK 
Het onderzoek van den bodem. 
Het is een bekend feit, dat planten, zelfs wanneer ze in water 
vlak naast elkander groeien, de bestanddeelen uit dit water in zeer 
ongelijke mate opnemen. Zoo bleken bijv. scheeren en kranswier, die 
naast elkander in dezelfde sloot groeiden, resp. 30,82) en 0,23 % 
kali in de asch te bevatten; in het slootwater kwamen op rooo deelen 
slechts o,0054 deelen kali voor !). 
Ook de samenstelling van den bodem, op welke wijze dan ook 
bepaald, zal ons niets zeggen omtrent de mogelijkheid voor verschillende 
planten om in dien bodem te groeien ; beter gezegd, geheel onafhankelijk 
van de samenstelling van den bodem is het mogelijk op dien bodem 
planten van zeer uiteenloopende eischen op het punt van voeding te 
laten groeien, mits natuurlijk de onontbeerlijke plantenvoedingsstoffen 
niet absoluut ontbreken ?). Zelfs indien een bodem slechts sporen kali 
bevat, zal het een plant toch nog wel gelukken uit dezen bodem hare 
behoefte aan kali te dekken. 
1) Zie pag. 268. 
2) Sommige planten zijn rijk aan metalen, die slechts zeldzaam in den bodem 
voorkomen en kunnen natuurlijk in een bodem, waarin deze metalen ontbreken, niet 
groeien. Zoo bevat de asch van het gewone vingerhoedskruid (digitales purpurea) groote 
hoeveelheden mangaan. Sedert lang heeft men nu getracht digitales purpurea in Zwitserland 
in het groot aan te kweeken. Dit lukte echter niet, hoeveel moeite men zich ook getroostte, 
Daarentegen wilden deze planten elders, o.a. in de Vogezen, in den Harz, in Thuringen, 
enz, heel goed groeien. De groei van het gewone vingerhoedskruid hangt blijkbaar van 
het mangaangehalte van den bodem af. De bodem bestaat in den Elzas, waar de plant 
uitstekend wil tieren, uit ijzerhoudende zandsteen, die 0,43 %/ mangaan bevat; in de 
asch van het vingerhoedskruid vond men daar 9,02% mangaan en 0,8% ijzer. In 
Zwitserland komt derlijke mangaanhoudende zandsteen niet voor en daarom is deze plant 
in de flora van Zwiterland niet vertegenwoordigd. 
