107 Bodem. 
van deze gronden is dus meer een physisch dan een chemisch 
vraagstuk. 
Omgekeerd weet iedere landbouwer, dat zandgronden gemakkelijk 
te bewerken zijn, doch weer in chemisch opzicht alle aandacht vragen — 
alleen bij zware bemestingen kunnen deze gronden groote oogsten 
opbrengen. 
Wanneer de wetenschappelijke bodemonderzoeker zich nu op 
het gebied van het physisch bodemonderzoek gaat bewegen, dan doet 
hij dit natuurlijk met het einddoel, om aan de praktijk adviezen te 
kunnen geven. Vraagt men zich nu af‚ in welke mate hem dit tot nu 
toe gelukt is, dan luidt het antwoord niet zeer bemoedigend. Men 
kan daartegen dan weer de opmerking maken, dat de praktijk toch 
slechts op zeer ruwe wijze eene verdeeling kan maken in lichte en 
zware gronden en aan deze opmerking toevoegen, dat deze verdeeling, 
wanneer zij door den praktischen landbouwer op het veld plaats vindt, 
altijd van zeer subjectieven aard moet zijn. In een streek van zware 
gronden zal een minder zware kleigrond al reeds tot de lichtere 
gerekend worden, terwijl de kans bestaat, dat dezelfde grondsoort, 
gelegen te midden van zandgronden, als zware kleigrond zal worden 
gekwalificeerd. Het physisch bodemonderzoek kan natuurlijk bij dit 
subjectieve onderzoek eenige hulp verleenen, maar het blijkt uit allerlei 
onderzoekingen van den laatsten tijd wel, dat het practisch nut van 
dit onderzoek voorloopig nog niet heel groot is. 
Het is vooral de onlangs gestorven Zweedsche onderzoeker 
ÄLBERT ATTERBERG geweest, die getracht heeft verschillende physische 
grootheden van den bodem nauwkeurig te omschrijven en te meten. 
Wij volstaan met hen, die in dit onderwerp belang stellen naar de 
betreffende literatuur te verwijzen }) en bepalen ons hier tot eene 
bespreking van het mechanisch bodemonderzoek. 
S rr. DE MECHANISCHE BODEMANALYSE. 
Grond bestaat uit deeltjes van verschillende grootte en de mecha- 
nische bodemanalyse tracht nu een middel aan de hand te geven om 
de grootte van de gronddeeltjes te bepalen, beter gezegd om de grond- 
deeltjes in groepen van verschillende grootte te vereenigen. 
1) Zie o.m. Physisch Bodemonderzoek in de Zudische Mercuur van 2 Juni 1916. 
