111 Bodem. 
onderzoek hebben in te stellen. Maar aangezien scheikundige en 
mineralogische onderzoekingen nog al veel tijd vorderen, stelde Harr, 
destijds directeur van het bekende proefstation in Rothamsted, voor, 
bij een bodemkarteering van een groot aantal gronden de mechanische 
samenstelling te bepalen, benevens het gehalte aan koolzure kalk en 
aan organische stof (en stikstof), om daarna van de typische represen- 
tanten een volledig scheikundig onderzoek te verrichten. 
Dat inderdaad niet met de resultaten van het mechanisch bodem- 
onderzoek kan volstaan worden en dat op grond van deze resultaten 
allèèn soms vreemde conclusies verkregen worden, zagen wij reeds 
aan de hand van enkele cijfers uit de onderzoekingen van HourMan. 
Ook Var Bijrert heeft er reeds vroeger op gewezen, dat een 
mechanisch onderzoek allèèn groote verwarring kan stichten en dat 
hiernaast een onderzoek naar de samenstelling van de verschillende 
fracties moest staan. Van BijrerT onderzocht eenige Kediri'sche zand- 
gronden (bij den Kloet), die — volgens een mechanisch onderzoek — 
in hoofdzaak uit grovere deeltjes bestonden. Volgens de resultaten 
van het mechanisch bodemonderzoek moest er een nauwe samenhang 
bestaan tusschen deze Kedíri'sche gronden en de Surinaamsche 
savannah's. Bij een soortgelijk klimaat schrijft vaN BijrerrT zijn de 
eerstgenoemde berucht door hun groote onvruchtbaarheid en onbruik- 
baarheid voor de teelt van cultuurgewassen, de laatste daarentegen 
bekend door het tegenovergestelde. 
Ook zij hier nog gewezen op een onderzoek van het Rijksland- 
bouwproefstation Wageningen !). Twee Indische zanden, resp. afkomstig 
uit Pasoeroean en Wonosarií (Java), die als zeer vruchtbaar bekend staan, 
bleken bij onderzoek de volgende mechanische samenstelling te bezitten : 
Grootte der deeltjes. Pasoeroean. Wonosari. 
ZO EEE 55,2 70,2 
ON OMS ee ne 20,8 20,5 
ONO O2 Mee et een. 10,6 8,4 
kleiner dan o,o2 mM. . .. 10,2 0,7 
Np Een oe A 3,1 o,T 
Mrataalkn: __09,9 99,9 
1) Zie Kort Verslag van de landbouwkundige onderzoekingen van het Rijksland- 
bouwproefstation Wageningen, loopende tot r Januari rgr2, blz. 26 en 25. 
