114 
wijze verkregen resultaten slechts van zeer betrekkelijke waarde zijn. 
Het blijft immers altijd de vraag, of de plantenvoedingsstoffen, welke 
door de sterke zuren bij kookhitte in oplossing gaan, ook door de 
planten kunnen worden opgenomen. Aan den anderen kant is er ook 
wel iets te zeggen voor de redeneering, dat in het algemeen slechts 
daar vele voor de plant assimileerbare stoffen in den bodem aanwezig 
zullen zijn of op den duur beschikbaar zullen komen, waar vele stoffen, 
zij het dan ook ín moeilijk oplosbaren vorm, worden aangetroffen. 
Men zou het kapitaal aan plantenvoedingsstoffen, dat door behandeling 
bijv. met sterk warm zoutzuur in oplossing gaat, het grondkapitaal 
van den bodem kunnen noemen. Hircarp spreekt van de permanente 
productieve capaciteit van den grond. 
Tegenover het grondkapitaal staat het bedrijfskapitaal, waar de 
bodem als het ware dagelijks mee werkt. Talrijk zijn de pogingen, 
aangewend om de grootte van dit bedrijfskapitaal, dat is het gehalte 
van den bodem aan plantenvoedingsstoffen, die direct voor de plant 
beschikbaar zijn of althans in zeer korten tijd, liefst in één vegetatie- 
periode, beschikbaar komen, te bepalen. Zoo men langs den weg der 
analyse dit doel bereiken wil, ligt het voor de hand den bodem met 
zwakke zuren in plaats van met sterke zuren uit te trekken. Men heeft 
zelfs getracht de werking van de plantenwortels op den bodem in het 
laboratorium na te bootsen. 
De eerste, die in deze richting systematisch te werk ging, was 
Dier, die in r894 voorstelde om den bodem te extraheeren met een één- 
procentige oplossing van citroenzuur. Het zuur, dat de wortel bevat, bleek 
hem bij een onderzoek, dat zich over roo planten van 20 verschillende 
soorten uitstrekte, gemiddeld ongeveer van deze sterkte te zijn. Zijn 
voorstel vond navolging. Het zou te ver voeren hier een overzicht te 
geven van alles wat op dit gebied nà Dryer is geschied. Wij willen 
volstaan met er op te wijzen, dat verschillende onderzoekers weer 
verschillende zuren voorschrijven. Men kan, om slechts de voornaamste 
te noemen, eene keuze doen uit de volgende collectie: 
20/p en 1 0/ citroenzuur, 1/; normaal zoutzuur, 1 % azijnzuur, r 0/) 
zoutzuur, COj-houdend water, zeer verdund salpeterzuur, enz. 
Daarna is MrirscHerLIcH in 1907 gekomen met zijne mededeeling 
„Eine Bodenanalyse für pflanzenphysiologische Forschungen.” 
MrrscrerricH stelt zich voor in dezen arbeid te beproeven langs 
