daar evenwel vervullen, is practisch van zeer weinig beteekenis. De 
hooge bodemtemperaturen, die in de tropen gedurende een deel van 
den dag heerschen, maken het voor de psychrophiele bacteriën (dat 
zijn de bacteriën, wier maximum temperatuur bij ongeveer 40° C.ligt) 
onmogelijk, gedurende die uren de organische stof te mineraliseeren. 
Zoodra dan ook de temperatuur voor de psychrophiele bacteriën te 
hoog wordt en deze òf afsterven òf sporen vormen, nemen de ther- 
mophielen de rol van de psychrophielen over en wordt het minerali- 
satieproces dus voortgezet. Daalt de temperatuur van de bovenste aard- 
lagen beneden de maximum temperatuur van de psychrophiele bacteriën, 
dan nemen deze de rol van de thermophiele weer over. De omzettingen 
van de organische stoffen in den bodem geschieden dus afwisselend 
door beide groepen van bacteriën. 
Zagen wij in het bovenstaande eene eendrachtige samenwerking 
van twee bacteriënsoorten, waarvan de eene bij eene zekere temperatuur 
de taak van de andere overneemt, de bodem is ook vaak het tooneel van 
strijd. Zoo komen in den bodem protozoën voor, die de ammoniakbacteriën 
als voedsel gebruiken. Bij gedeeltelijke sterilisatie van den bodem 
worden deze protozoën en ook de bacteriën in het algemeen, waaronder 
de ammoniakbacteriën, gedood, terwijl de sporen der ammoniakbacteriën 
blijven leven. Na den dood van hunne vijanden, de protozoën, kunnen 
de ammoniakbacteriën zich thans in veel sterker mate ontwikkelen, 
hetgeen op de ammoniakvorming en derhalve indirect op de vrucht- 
baarheid van den bodem van invloed is. Deze gedeeltelijke sterilisatie, 
die in een gematigd klimaat slechts door kunstmatige verwarming 
verkregen kan worden, komt misschien in de tropen door de zonne- 
warmte tot stand. Het is niet onmogelijk, dat het keeren van rijstland, 
waarbij het eene aanzienlijke verwarming door de zonnestralen onder- 
gaat, werkingen als boven beschreven tengevolge heeft. 
De bodemomzettingen kunnen derhalve in een tropisch klimaat 
geheel. anders verloopen dan in de gematigde zône en zonder verder 
onderzoek mogen de resultaten, hier verkregen, niet ginds worden 
toegepast. Dat de bodemomzettingen in de tropen, dank zij de hooge 
temperatuur en het ontbreken van eene winterperiode, waarin de natuur 
slaapt en ook de mikrobodemorganismen minder intensief werkzaam 
zijn, soms zeer snel plaats grijpen, zagen wij bij de beschrijving van 
de humusvorming in een tropisch oerbosch (blz. 58 en 59). 
